Sual: Kötü ahlak nedir? Kötü ahlaka sebep olan kötü huylar nelerdir?
Cevap: İyi huyların anası, temeli 4 iyi huy olduğu gibi kötü huyların başı da 4’tür:
1) Rezalet, hikmetin zıttıdır.
2) Cübn, korkmak, yüreksiz olmak, şecaatin zıttıdır.
3) Fücur, nefse uymak, günah işlemek, iffetin zıttıdır.
4) Cevr, zulümdür. Adaletin zıttıdır.
Her iyi huyun zıttı, karşılığı olan sayısız kötü huy vardır. Çünkü iyilik demek, tam orta yol demektir. Ortanın sağında, solunda olmak, iyilikten ayrılmak olur. Ortadan uzaklığı kadar, iyiliği azalır. Hak yol birdir. Sapık, bozuk yollar ise, çoktur. Hatta sonsuzdur. Doğru yola kavuştuktan sonra, orada kalmak, oradan hiç çıkmamak çok zordur. Hud sûresinin 113. âyetinde meâlen, “Emrolunduğun doğru yolda bulun!” buyuruldu. Bu âyet-i kerime indiği zaman, Resûlullah, “Hûd sûresi, sakalıma ak düşürdü” buyurdu. Âyet-i kerimede emrolunan istikâmeti yerine getirebilmek için, Peygamberler, Veliler, Sıddıklar şaşkına dönmüşlerdir. Bu korkudandır ki Efdal-i kainatın mübarek sakalına ak düşmüştür. Doğru yolda bulunabilmek çok güç olduğu için, “Sırat köprüsü, kıldan ince, kılıncdan keskindir” buyuruldu. Fâtiha-i şerife sûresindeki âyet-i kerimenin meal-i şerifi, “Doğru yola kavuşturmasını Allahü teâlâdan dileyiniz!”dir. Mümine bu dünyada, doğru yola yapışmak lazımdır. Kıyamet günü, Sırat köprüsünden geçebilmek için, dünyada, doğru yolda bulunmak gerektir.
Evliyanın büyükleri buyuruyor ki Muhbir-i sâdık, [yani hep doğru söyleyici], kıyametteki nimetlerden ve azaplardan her ne haber verdi ise, onların hepsi, insanın bu dünyada kazandığı huyların, ahlakın ve amellerin suretleridir. Oradaki görünüşleridir. Ahlakta ve amelde doğru yolda bulunmanın, oradaki sureti, görünüşü de, sırat köprüsüdür denildi. Dünyada doğru yolda bulunanlar, İslamiyetten ayrılmayanlar, orada sırat köprüsünü, çabuk geçecek, marifetler ve olgunluklar Cennetlerine ve iyi amellerin bahçelerine kavuşacaklardır. Burada, din yoluna uymakta gevşek davrananlar, orada sırat köprüsünü düşe kalka geçeceklerdir. İslamiyetin gösterdiği doğru itikattan ve amellerden ayrılanlar, sağa, sola sapanlar, sırattan geçemeyip Cehennem ateşine düşeceklerdir.
Zuhruf sûresinin 36. âyetinde meâlen, “Nefsine uyarak, Allahü teâlânın dininden yüz çevirenlere, dünyada bir şeytan musallat ederiz” buyuruldu. Bu âyet-i kerimeye bakarak, bazı âlimler dedi ki hayır ve kemal işleri yaptıran melekeyi, bir melek hâsıl eder. Ortadan saptıran, kötülük yaptıran melekeyi de bir şeytan hâsıl eder. İkisinden biri, kıyamette o insana arkadaş olur. O hâlde herkes, kendi huyuna ve ameline bakarak, ahiretteki arkadaşının nasıl olacağını anlayabilir.
“İşlerin en iyisi onların ortasıdır” hadis-i şerifi
Sonraki bahis –> Güzel Ahlaka Benzeyen Kötü Ahlak