79 – GARÂİBU’T-TEFSİR

6368 Mahmud b. Hamza el-Kirmânî bu sahada «el-Acaib ve’l-Garaib» adlı iki ciltlik bir eser telif etmiş, kitabında âyetlerin mânaları hakkında bir takım asılsız sözler nakletmiştir. Bunlara güvenmek doğru değildir, ancak tehli­kesini göstermek gayesiyle zikredilebilir.

Mesela ***** âyetini, biri şöyle tefsir etmiştir. Âyetteki ha harfi, Hazret-i Ali ile muaviye arasındaki harbe, mim harfi, Mervan’ın iktidarına, ayn harfi, Ab­basi’lere, sin harfi, Sufyan’ın iktidarına delalet eder. Kaf harfi de Mehdi’nin yo­luna uyulacağına işaret eder. Bunu Ebû Müslim İsfahani nakletmiş, şu ilâvede bulunmuştur: Bunları rivâyet etmedeki gaye, bu gibi rivâyetleri verenlerin ah­mak olduğunu göstermektir.

***** hakkında da biri şöyle demiştir: Elifin mânası, Allah Muhammed’i sev­di, Onu elçi olarak gönderdi. Lam’ın mânası, Hazret-i Muhammed’i inkâr edip kına­yanlar, mim’in mânası da, inkâr edenlerin Hazret-i Muhammed’i deliliğe benzeyen bir nevi hastalıkla itham etmeleridir.

***** «Ey akıl sahipleri kısasta sizin için hayat vardır..» (Bakara, 179.) âyetini de biri, şöyle tefsir etmiştir: Âyetteki kıssa, Kur’ an’ın kıssalarıdır. Bu mânaya Ebû’l-Cevza’nın ***** şeklindeki kıraatını delil getirmiştir; ki, uydurma bir mânadır. Bu kıraatın ifade ettiği mâna, meşhur kıraatın mânasından tamamen farklıdır. Bu âyeti, «Esraru’t-Tenzil» adlı eserimde Kur’ân’daki îcâz âyetlerinden biri olarak gösterdim.

İbn-i Fûrek «Tefsir»inde, ***** «..Fakat kalbim kuvvet bul­sun..» (Bakara, 260.) âyeti hakkında şöyle demiştir: Hazret-i İbrahim’in kalbim dedi­ği, kendine dost edindiği bir arkadaşı vardı. Bu arkadaşı, Hazret-i İbrahim’in müşa­hede ettiği olayı gördüğünde, ürkmemesi için sükunet talebinde bulunmuştur. Kirmânî bunu da saçma bir tefsir kabul etmiştir.

Kevaşi «Tefsir»inde: ***** «..Rabbimiz, bize gücü­müzün yetmeyeceği şeyleri yükleme..» (Bakara, 286.) âyetinin tefsirinde, in­sanın takat ve güç yetiremeyeceği şeyi, muhabbet ve aşk olarak tefsir eden kimsenin sözünü nakleder. (………..)

Ebû Mu’âz en-Nahvî, ***** «O ki size yeşil a-ğaçtan ateş yaptı..» (Yâsin, 80.) âyetindeki ***** ifadesinden Hazret-i İbra­him, ***** ni, nur olan Hazret-i Muhammed, ***** «..ve siz ondan yakıyor­sunuz..» âyetini de, iktibas ettiğiniz din şeklinde, tamamen uydurma bir tefsir şekli ile mâna vermiştir.

Benzer Yazıları Okumak İçin Tıklayınız

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler