Müslümanların öğrenmeleri lazım olan bilgilere İslam ilimleri denir. İslam ilimleri ikiye ayrılır: Din bilgileri ve fen bilgileri. Fen bilgilerine, hikmet denir. Dinde reformcular, fen bilgilerine rasyonel bilgiler, din bilgilerine skolastik bilgiler diyor. Peygamberimiz (Hikmet, müslümanın kaybolmuş malı gibidir. Onu nerede bulursa alsın!) buyurdu. Bu hadis-i şerif, fen bilgilerini öğrenmeyi emretmektedir. Din bilgilerinin esası 20 ilimdir. Bunlardan 8’i, yüksek ilimler, 12’si de, yardımcı ilimlerdir. Yüksek ilimlerden birisi, ahlak ilmidir.

[Güzel ahlak sahibi olan ve zamanının fen bilgilerinde yükselmiş olan müslümana medeni, yani ilerici denir. Fende ilerlemiş ağır sanayi kurmuş, fakat ahlakı bozuk olan kimseye Zalim, yani gerici, eşkiya ve diktatör denir. Fen ve sanatta geri ve ahlakı bozuk olanlara vahşi, yani adi denir. Medeniyet, tamir-i bilad ve terfih-i ibattır. Yani, şehirler yapmak ve insanlara hizmettir. Bu da, fen ve sanat ve güzel ahlak ile olur. Kısacası, fen ve sanatin güzel ahlak ile birlikte olmasına medeniyet denir. Medeni insan, fen ve sanati, insanların hizmetinde kullanır. Zalimler ise, insanlara işkence yapmakta kullanır. Görülüyor ki hakiki müslüman, ilerici bir insandır. Hıristiyan, yahudi ve komünist [yani dinsiz], gerici, şaki ve zavallı bir kimsedir. Görülüyor ki medeniyet, şehirler, binalar yapmaktır. Bu da, fen ve sanat ile olur. Tekmil-i sınaat, telahuk-ı efkar iledir. İnsanların refah içinde yaşamaları da, İslam ahlakı ile olur.]

Her müslümanın İslam bilgilerini lüzumu kadar öğrenmesi farzdır. Bunun için, İslam âlimleri, birçok kitap yazmışlardır. Ahlak kitaplarından Nasirüddin-i Muhammed Tusi’nin yazdığı Ahlak-ı nasıri ve Celalüddin-i Muhammed Devani’nin yazdığı Ahlak-ı Celali ve Hiratlı Hüseyin Vaiz-ı Kaşifi’nin yazdığı Ahlak-ı muhsini kitapları meşhurdur.

Nasirüddin-i Tusi’nin ismi Muhammed bin Fahreddin’dir. Hicri 597 senesinde Tus’ta yani Meşhed şehrinde tevellüd, 672 [m. 1273] de Bağdat’ta vefat etti. Şiî idi. Hülagü’nün Bağdat’ı yakıp yıkmasına, yüzbinlerle müslümanı öldürmesine sebep olanlardan biridir. Hülagü’nün veziri oldu. 400.000 kitap bulunan bir kütüphane ve Rasathane, bir akademi yaptı. Çok kitap yazdı.

Muhammed Celalüddin-i Devani 829 senesinde tevellüd, 908 [m. 1503] de, Şiraz’da vefat etti. İslam âlimlerinin en büyüklerindendir. Çok kitap yazdı. Ahlak-ı Celali kitabı fârisî olup 1304 [m. 1882] senesinde Hindistan’da 8. baskısı yapılmıştır. İngilizceye de tercüme edilmiştir.

Hüseyin bin Ali Vaiz-i Kaşifi, Hirat’ta vaiz idi. Hicri 910 [m. 1505] senesinde orada vefat etti.

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler