Sual: İsmail Fenni Ertuğrul nasıl bir şahsiyettir? Modernist midir? Cevap: İsmail Fenni Bey (1855-1946), bir müddet medresede okuyup, bürokrasiye intisap ederek uzun seneler memuriyet yapmış, klasik âlim tipinde, otodidakt ve bibliyofil bir şahsiyettir. Tasavvuf, musiki ve felsefe üzerine ihtisası vardır. Yazılarından modernist bir şahsiyet olduğu anlaşılmaktadır. Hayatını müsteşriklere reddiye yazmakla geçiren ve dinî hükümlerin zamana…
Sual: Manastırlı İsmail Hakkı kimdir, hakkında malumat verebilir misiniz? Kitapları muteber midir? Cevap: Manastırlı İsmail Hakkı, Manastır’da 1264/1846’da doğdu. İstanbul’da tahsil görüp icâzet aldı. İstanbul’un büyük câmilerinde vâizlik yaparak şöhret kazandı. Hukuk Mektebi ve Medresetü’l-Vâizîn’de Arapça hocalığı yaptı. Meşrutiyetten sonra İttihadcılara destek verdiği için muhafazakâr çevrenin nefretini çekti. Masonluk ve İttihadcı dalkavukluğu ile itham olundu.…
Sual: Mehmet Akif Ersoy kimdir? Fikriyatı nasıldır? Cevap: İstiklâl Marşı şâiridir. 1877 yılında İstanbul’da doğdu. Annesi Emine Şerife Hanım, babası Temiz Tâhir Efendidir. İlk tahsiline Emir Buhâri Mahalle Mektebinde başladı. İlk ve orta öğrenimden sonra Mülkiye Mektebine devam etti. Babasının vefâtı ve evlerinin yanması üzerine mülkiyeyi bırakıp Baytar Mektebini birincilikle bitirdi. Tahsil hayâtı boyunca yabancı…
Sual: Namık Kemal’in bir tarikate mensup olduğu doğru mudur? Cevap: Her ikisi de sıkı bir Mevlevi olan annesi ve dedesi Abdüllatif Paşa vasıtasıyla küçük yaşta tasavvuf neşvesiyle tanışan Namık Kemal, ilk feyzini Mevlevilikten almış; Kars’ta bir şeyhten ders görmüştü. Ömrü boyunca da bu an’aneye hürmet duymuştur. İlk devir şiirlerinde bu izi açıkça görmek mümkündür. Leskofçalı…
Sual: Timur hakkındaki düşüncenizi merak ediyordum. Bazıları saf Türk olduğunu, bazıları Moğol olduğunu iddia ediyor. Timur’un Yıldırım Bayezid’i esir aldıktan sonra ona hürmet ettiğini, kaçırma teşebbüsü olduktan sonrada kafese koyduğu söyleniyor;bazıları bu hürmeti şanına yakıştıramadığı için Timur’dan kapalı bir araba istediğini iddia ediyor. Timur hakkındaki biyografik yazılarda çok zalim biri olduğunu okudum. Diktiği kafatası kulelerini,…
Sual: Ali el-Kârî ve eserleri muteber midir? Cevap: Heratlı bir Hanefi âlimidir. Mekke’de uzun yıllar geçirdiği için mükemmel Arapça öğrenmiştir. Kendisi haddizatında hattat olduğu için kıymetli kitapları istinsah ederek nafakasını temin ederdi. Arabiyi iyi bildiği için, istinsah ettiği kitaplarda bazı şerhler yapmış, böylece bir âlim şöhreti kazanmıştır. Ehâdisu’l-Mevdu’at adındaki kitabında, İslâm uleması tarafından sahih görülen…
Sual: Selahaddin Eyyûbî Kürt müdür, yoksa Türk müdür? Cevap: Salahaddin Eyyûbî, ırk itibariyle ne Kürt, ne de Türktür. Dedesinin babası Mervan, tarihçi İbni Haldun’a göre Himyer soyundan bir Arabdır. Azerbaycan’ın Düvin şehrinde Revâdiye aşiretinin reisi idi. Sonra Selçuklu atabeyleri tarafından Kuzey Irak’taki Tikrit’e kale muhafızı tayin edildi. Revâdîler, Kafkasya’ya da sonradan gelmişlerdir. Asılları Yemen’den Basra’ya gelip yerleşen…
Sual: Elmalılı Hamdi Yazır kimdir? Cevap: Osmanlıların son zamanlarında yetişen din adamlarındandır. 1878 yılında Antalya’nın Elmalı ilçesinde doğdu. Babası âlim bir kişi olan Nûmân Efendidir. Hamdi Yazır okumaya kendi babasından başladı. İlk ve orta öğrenimini Elmalı’da tamamladı. Kur’ân-ı kerîmi ezberledi. Arapça ve fıkıh öğrendi. Medrese tahsiline İstanbul’da başladı. Bâyezîd Câmiinde Kayserili Mahmûd Hamdi Efendinin derslerine devâm…
Sual: Hacı Bektaş-ı Veli Ehl-i Sünnet midir? Bazı akademisyenler ise, Baba İlyas’ın müridi olduğunu, bunların eliyle Anadolu’daki ilk gayr-ı sünnî hareketlerin teşekkül ettiğini, hatta sonra bunların (Geyikli Baba gibi) Osmanlı Beyliği’ne gittiğini söylüyorlar. Doğru mudur? Cevap: Ebu’l-Beka Baba İlyas 13. asırda Horasan’dan Anadolu’ya gelip Amasya’da yerleşmiştir. Ebu’l-Vefa Harezmî’nin halifelerindendir. Anadolu’da yeni Müslüman olmuş halk arasında…
Sual: Muhammed İkbal ve görüşleri dinen makbul müdür? Cevap: Kitaplarında zikrettiği fıkhî bazı fikirlerinin makbul ve muteber olmadığını daha önce beyan ettik. Muhammed İkbal, Sünnî Hanefi mezhebinde bir aileye mensuptur. Büyük kardeşi Ata Muhammed, Gulam Ahmed’in takipçisi ve Kâdiyânî olmuştu. İkbal ise açıkça Kâdiyânîlerin kâfir olduklarını söylerdi. Sûfîlere olan inancını hayatı boyunca sürdürmüştür ve onları…