Sual: Oruçlu iken diş dolgusu yaptırmak orucu bozar mı?

Cevap: İğne yapılırsa, bozar. Sprey boğaza kaçarsa ve yutulursa da bozar.

 

Sual: Kuşluk vakti hayızı gelen ama o zamana kadar yeyip içmemiş kadın oruç tutar mı?

Cevap: Tutmaz.

 

Sual: Yalnız Pazar günü oruç tutmak uygun mu?

Cevap: Uygundur. Yalnız Cumartesi ve yalnız Aşure günü tutmak mahzurludur.

 

Sual: Şâfiî mezhebinde oruç keffareti sadece oruçlu iken kasden cinsî temasta bulunana düşer. Kadın da keffaret verir mi?

Cevap: Keffaret, sadece cinsî temasta bulunan erkeğe düşer. Bir kavle göre her ikisine (erkek ve kadına) bir keffaret düşer. Bir başka kavle göre ise kadına da ayrı bir keffaret düşer (Minhac). Oruçluyken cimada bulunan erkeğin suçu daha büyük olduğu için, keffaret onun üzerine farz kılınmıştır. (el-Fıkhu’l-Menhecî.) Erkeğe keffaret düşmesi için de bazı şartlar vardır. (el-Fıkhu alel Mezâhibi Erbaa.)

 

Sual: Fıkıh kitaplarında “İstemiyerek ağız dolusu kussa, zorlıyarak biraz kussa oruç bozulmaz” derken, “Ağız bazan bedenin dâhili sayılır. Bunun için, oruclu kimse, tükürüğünü yutarsa, orucu bozulmaz. İnsanın içindeki necâsetin mi’deden bağırsağa geçmesi gibi olur. Ağızdaki yaradan veyâ diş çekdirmeden, iğne yapılan yerden yâhud mi’deden ağza kan çıkması, abdesti ve orucu bozmaz. Bu kanı tükürünce veyâ yutunca, tükürük kandan çok ise, ya’nî sarı ise, yine bozulmazlar. Mi’deden gelen başka şeyler ağza geldiği zemân da böyle olup, abdest ve oruc bozulmaz. Ağız dolusu, ağızdan dışarı çıkarsa, ikisi de bozulur. Ağzın içi, ba’zan da, bedenin hârici gibi olur. Ağzına su alınca oruc bozulmaz” diyor. İstemiyerek ağız dolusu kusmanın orucu bozmadığı yazarken, başka yerde ağız dolusu kusmanın orucu bozduğu söyleniyor. Bundan kasıt ne olabilir?

Cevap: İhtilaflı bir meseledir. Farklı kitaplardan alınan kavillerdir. “Ağız dolusu, ağızdan dışarı çıkarsa, ikisi de bozulur” cümlesini, “Ağız dolusu kusmak, abdesti bozduğu gibi, isteyerek kusulmuşsa orucu da bozar” şeklinde anlamalıdır.

Abdestte:

1-Ağız dolusu kusmak abdesti bozar. Ağız dolusu kusmak ağız külfetsiz yumulamaz hale gelmektir. İster kasden, ister kendiliğinden olsun değişmez.

2-Bir mecliste müteaddid de olsa, toplamına bakılır.

3-Ağız dolusu olmayan kusmak abdesti bozmaz. İster kasden, ister kendiliğinden olsun değişmez.

Oruçta:

1-Kendiliğinden (mesela bulantı ile) ağız dolusu kusmak orucu bozmaz. Gelen kusma geri gitmek de bozmaz. Yutulursa oruçlu olduğunu hatırlıyorsa bozar.

2-Kasden (mesela parmak sokup) az bir kusuntu getirmek de orucu bozmaz. Bu kusuntu geri gitse oruç bozulmaz. Yutulsa, müftabih kavle göre oruç bozulmaz. Oruçlu olduğunu hatırlamıyorsa kasden az kusmak orucu bozmaz.

3-Kasden ağız dolusu kusmak orucu bozar. Geri dönsün, dönmesin veya yutulsun farketmez. Oruçlu olduğunu hatırlamıyorsa kasden çok kusmak orucu bozmaz.

(Ni’met-i İslâm, İbn Âbidîn.)

 

Sual: Alzheimer hastası tutamadığı oruç için fidye verecek midir?

Cevap: Orucun sıhhat şartlarından birisi de akıllı olmaktır. Aklı olmayan, küçük çocuk gibidir. Oruç ona farz olmaz. Fidye vermesi de gerekmez. Çünki oruç niyet ile olduğu gibi, fidye de niyet ister. Fidye, akıllı, bâliğ ve Müslüman birinin hastalık sebebiyle tutamadığı oruçları kaza da edemezse vereceği bir bedeldir. Deli oruçla mükellef değildir. Nitekim küçük bir çocuk ölse, tutamadığı oruçlar için fidye verilmez. İbni Abidin’de diyor ki “Delilik bütün bir ramazan ayını kaplarsa, sonra iyileşse bile kaza etmesi gerekmez” (Oruç bahsi).

 

Sual: Mevlid kandili günü oruçlu olanın ertesi günü de oruçlu olması gerekir mi?

Cevap: Mevlid kandilinde oruç tutmanın müstehap olduğunu duymadık. Bayram ile Cuma, mevlid kandili gibi bayrama müşabih günde oruç tutmamak iyidir. Tutulmuşsa, ertesi günü de tutmak lazım gelmez.

 

 

Sual: Tırnak yemek orucu bozar mı?

Cevap: Yutulursa bozar; ayrıca tırnak yemek mekruhtur.

 

Sual: İmsak vaktinden bir saat önce oruca niyet eden kimse, susasa veya acıksa imsak vaktine kadar yiyip içebilir mi?

Cevap: Evet.

 

Sual: Oruçlu iken ağzına ve burnuna su kaçacağını bile bile denize girse ve su kaçsa, kaza mı, kefaret mi gerekir?

Cevap: Denize girmek, yüzmek orucu bozmaz. Ağzına veya burnuna su kaçarsa bozar. Kaza lazımdır. Kasten içmişse, kefaret de lazımdır.

 

Sual: İmsak vaktinden sonra uyanan bir kişi, vaktin çıktığını bilmeden yeyip içse, orucu sahih olur mu?

Cevap: Hatâ ile orucu yemek, kazâ gerektirir.

 

Sual: Oruçlu olduğunu unutarak kendini tatmin eden kimseye ne lâzım gelir?

Cevap: Eğer bir Ramazanda kasden bir defa yapmışsa, oruç bozulur, kaza gerekir. Aynı Ramazanda kasden birden fazla yapmışsa, keffaret de gerekir. Unutmak özürdür, unutarak yeyip içse, cima ve istimna etse, oruç bozulmaz.

 

Sual: Oruçlu iken büyük abdest bozulduğu zaman, içeriye su kaçam ihtimaline binâen taharetlenmemek câiz olur mu?

Cevap: Oruçlu iken taharetlenilir. Vesvese edilmez. Makada suyu vermeden nefes alıp vermeli, su verirken nefes almamalıdır. Böylece içeri su kaçma tehlikesi olmaz. Buna arğmen kaçarsa, umumü’l-belvâdır, kaçınmak mümkün değildir.

 

Sual: Ezan ile imsakın farkını izah eder misiniz? Yeme içme ne zaman bırakılmalıdır?

Cevap: Şark ufkunda güneşin ilk ışığı görülünce (fecr) oruca başlanır. Bu aydınlık yayılınca, sabah namazı kılınır. Birincisi takvimlerde imsak yazan vakittir. İkincisi ise bundan 15-20 dakika sonradır. Hazret-i Peygamber bu şekilde hareket etmiştir.

 

Sual: Mastürbasyon ( istimna ) orucu bozar mı?

Cevap: Oruçlu iken mastürbasyon ( istimna ) yapmak orucu bozar. Kazâ ve tövbe gerekir. Bunu aynı Ramazan’da iki defa kasden yaparsa (unutarak değil), keffaret gerekir.

 

Sual: Orucu uykuya tutturmak diye tabir edilen durum nasıl değerlendirilmeli?

Cevap: Oruçlunun uykusu ibadettir. Vücudu kuvvetlendirip orucu kolay tutmak İslâmiyette makbuldür.

 

Sual: Arka avret yerimizi (anüs) yıkarken içeriye ıslak parmağımızın biraz girmesi ve kurularken nemli tuvalet kâğıdının içeriye biraz girmesi orucu bozar mı?

Cevap:Oruç bozulur; kazâ gerekir.

 

Sual: Oruçlu iken dudak üzerine sıçrayan tükürüğümüzü yalamak ya da abdest sonrası dudak üzerinde kalan damlacıkları yutmak orucu bozar mı?

Cevap: Ağzı çalkaladıktan sonra kalan yaşlığı yutmak, dudağını yalayıp üzerindeki tükürüğü yutmak orucu bozmaz. Ama ağzını açıp yağmur damlasını yutmak bozar.

 

Sual: Oruçluyken elimize, yüzümüze, tüm vücudumuza zeytinyağı sürebilir miyiz? Oruç bozulur mu? Sürebiliyorsak, dudağımız zeytinyağlı iken abdest alsak oruç bozulur mu? Zeytinyağlı elimizle taharetlensek oruç bozulur mu?

Cevap: Bozmaz. Dudaktaki yağ yalanır ve yutulursa oruç bozulur. Taharetlenirken makattan içeri zeytinyağı girdiği iyi biliniyorsa oruç bozulur.

 

Sual: Hanefî mezhebine göre dudak kuru iken yalayıp yutmak orucu bozar mı?

Cevap:Bir kimse ağzından çıkan tükrüğü ve burnundan çıkan sümüğü içine çekerse orucu bozulmaz. Mesela iplik bükmek ister de onu tükrüğü ile ıslatır ve tekrar tekrar ağzına sokarsa orucu bozulmaz. Bozar diyen de vardır. (İbni Abidin)

 

Sual: İmsak vakti girdikten yaklaşık 5 dakika sonra babam tansiyon ilacını içmediğini hatırladı. Orucunun bozulmayacağını düşünürek, su içmeden ilacı yuttu. Eğer içmezsem kötü olurum dedi. Bu takdirde oruç bozulur mu?

Cevap: Takvimlerdeki vakitler kat’i değildir. Bir beldede vaktin girme ihtimali olan ilk vakit takvime yazılır. Bu bakımdan birkaç dakika tolerans olabilir de, olmayabilir de. Oruca devam etmelidir. Sonra bir gün ihtiyaten kaza tutmak iyi olur.

 

Sual: Kanayan yere kanı kesmek için su sürmek orucu bozar mı?

Cevap: Hayır. Çünki su buradan hazım yollarına gitmez.

 

Sual: Elektrikli süpürgenin arkasından püskürtülen tozlar ağza kaçsa, orucu bozar mı?

Cevap: Oruç tutan bir kimsenin boğazına, bir değirmenin tozu veya bir ilacın tadı veya çırpılan ve benzeri bir muameleye tâbi tutulan bir şeyin tozu veya duman veya toz, rüzgâr veya hayvan sürüleri sebebi ile çıkan toz veyahud da bunlara benzer şeylerin kaçması ile orucu bozulmaz. (Hindiyye)

 

Sual: Cilde sürülen nemlendirici ve ilaçların oruca bir zararı olur mu?

Cevap: Beyne ve hazım yollarına gitmediği için zararı yoktur.

 

Sual: Oruç ve yemin kefareti talebe yurduna iftar vererek ödenebilir mi?

Cevap: Oruç fidyesi ve kefareti, bir fakiri altmış gün sabahlı akşamlı veya altmış fakiri bir defa sabahlı akşamlı doyurmakla olur. Yemin kefareti ise on fakiri sabahlı akşamlı doyurmak veya bunun karşılığını o fakire temlik etmekle, vermekle olur. Bir fakire toptan on günlük verilse bir günlük sayılır. Oruç kefareti böyledir; ama oruç fidyesi böyle değildir. O bir fakire toptan verilebilir.

Talebe yurtlarında verilen yemek, talebenin parasıyla aldığı yemektir. Dolayısıyla her talebenin yurda ödediği paranın içinde zaten o üç öğün yemek bedeli vardır. Yurtta yemek ücrete dâhil değil ise, bunu ödememiş fakir bir talebeye veya yurtta kalmayan bir fakire iki öğün yedirilirse olabilir. Yemeği yiyenin fakir olması şarttır. Her fakirin iki öğün yemesi şarttır. Talebe yurdunda bu şartlar temin ediliyorsa verilebilir.

 

Sual: Bazen câmi çıkışında hurma tutarak iftar ettirmek isteyenler oluyor. Ziyafete davetli olup, iftar ettirme sevabı ev sahibinin olsun diyerek bu ikramı kabul etmemek uygun olur mu?

Cevap: Hadis-i şerifte “Bir hurma ile de olsa müslümana iftar ettirenin günahları affolur” buyuruldu. Bu sevab amel ile değil, niyet ile kazanılır. Binaenaleyh hem hurma ile iftar ettirene, hem de ziyafet sahibine niyetleri ölçüsünde sevab verilir. Hurma ile iftar edip o müslümanı sevindirmelidir. Ev sahibi de aynı sevaba kavuşur. Hatta bir iş çıksa da ziyafete gidemese, ziyafet sahibi sevabdan mahrum kalmaz.

 

Sual: Süt emzirmek oruca zarar verir mi?

Cevap: Hayır.

 

Sual: Altı aylık hamileyim. Oruç tutabilir miyim?

Cevap:Hamile kadın, doktor tutmasın derse veya kendisi tutamayacak gibi hissediyorsa tutmaz, kaza eder. Hamile ve emziklilere oruç tutmayıp, sonra kaza etmesi hususunda hadis-i şerifle izin verilmiştir. Tutabiliyorsa iyi olur, zira orucu kaza etmek zordur. İlacı varsa, sahurda alabilir.

 

Sual: Dişi kanayıp, kanı yutan kimsenin orucu bozulur mu?

Cevap: Dişlerinin arasından kan çıkar da boğazına kaçarsa, yani midesine varmazsa oruç bozulmaz. Midesine ulaşırsa, kan daha fazla yahut tükrüğe müsavi olduğu takdirde bozar. Aksi takdirde bozmaz. Meğer ki tadını duymuş olsun! (İbni Abidin)

 

Sual: Oruca niyet edip, sefere çıkan kimse, zorlanıp orucunu bozsa ne lâzım gelir?

Cevap: Kazâ lâzım gelir. Zira şüphe vardır.

 

Sual: Seferi olan kaldığı yerde bir özrü yokken oruç tutmasa ve cum’a namazına gitmese günah olur mu?

Cevap: Olmaz. Efdal olan tutmak ve yapmaktır.

 

Sual: Sefere çıkacak kişi sefere çıkacağı gün oruç tutmayabilir mi?

Cevap: Hayır. Oruçlu olarak sefere çıkar. Sefere çıktıktan sonraki gün için tutmayabilir.

 

Sual: Bazı şeyler orucun sevabını giderir diye hadis-i şerifte geçiyor. Tevbe edilen günahlar da böyle midir?

Cevap: Bunlar, tövbe edilmeyen günahlar içindir.

 

Sual: Ramazan ayında oruç tutmayanlara yiyecek satmanın hükmü nedir?

Cevap: Ramazan ayında lokantaların iftar ve sahurda açılması münasiptir. Zira haram işlenmesine bile bile vesile olmak tahrimen mekruhtur. Yiyecek paket yapıp verilebilir; ama masaya servis yapılmaz. Satmaya veya servis yapmaya bir şekilde mecbur ise, yiyenin seferî veya gayrı müslim yahud özürlü olduğuna hüsnü zan edilir.

 

Sual: Araba ile giderken orucu çıktığımız yerin vaktine göre mi, bulunduğumuz yerin vaktine göre mi açacağız?

Cevap: Elbette ki bulunulan yerin vaktine göre açılır.

 

Sual: Ramazandan 1-2 gün önce Ramazan’ı kast ederek “Oruç tutacağım inşaallah” demek adak olur mu?

Cevap: Ramazan orucu farz olduğu için, bunu tutacağını söylemek adak olmaz. Başka gün oruç tutacağını söyleyip inşallah derse yine adak olmaz. Zira inşallah yemin ve adağı bozar.

 

Sual: Zilhicce hilâli, ilk gün başka ülkede görülüp de, kendi memleketimizde görülemezse, Zilhicce ayı bir gün sonra mı başlar?

Cevap: Hesab da, rüyet de ayın başlaması için birer kriterdir. Kamerî aylar, ayın dünya etrafında bir defa dolaşıp yeniden doğuşu ile başlar. Oruç, kurban ve hac, kamerî ayın başlamasına göre ifa edilen ibadetlerdir. Kamerî ay doğar; ama o beldede görülmeyebilir. Bu sebeple dolunaydan itibaren 14 gece sayılıp 29. gece hilâl güneş batarken garb semasında gözetlenir. Görülürse, yeni ay başlar; herhangi bir sebeple görülmezse, içinde bulunulan ay 30 güne tamamlanır. Buna tekmil-i selâsin denir ve hadîs-i şerif ile emrolunmuştur. Yeni ay hesaba göre o gün doğsa bile, ay otuza tamamlanır ve ertesi gün yeni ayın 1’i olur. Bu sene olduğu gibi, bir ay hesaba göre başka, rü’yete göre başka gün başlayabilir. İbâdetlerde ise, esah kavle göre hesab değil, rü’yet esastır. Osmanlılar zamanında kamerî aylar hesab ile değil, rü’yet ile başladığından, çoğu zaman bu tekmil-i selâsin muamelesi yapılır ve bu, hükümet ve taşrada kadılar marifetiyle ilan edilirdi. Bu bakımdan Osmanlı vilâyetlerinin birinde Zilhicce ayı başlamışken, diğerinde daha 30 Zilka’de hüküm sürüyor olabilirdi. Hatta bu sebeple tarihî hâdiselerin çoğu milâdî güne çevrilirken bir gün kayma olabilmektedir. Zilka’de ayının 29.unu 30’a bağlayan gece Türkiye ve Hicaz’da Zilhicce hilâli görülemediği için, eğer Osmanlı Devleti zamanında olsaydı, bu sene (hicrî 1434) Zilka’de 30’a tamamlanıp, ertesi günü (yani 7 Ekim 2013 Pazartesi günü) Zilhicce’nin 1’i sayılıp, Kurban Bayramı da 16 Ekim Çarşamba günü başlayacaktı. Zilka’de 30 gün olsaydı; 29. gece hilâl görülemediği için, zaten 30’a tamamlanacak ve ertesi günü hilâl gözetlenmeyecekti. Zira kamerî aylar 31 gün olamaz.

Ramazan hilâli, dünyanın her hangi bir yerinde şer’î esaslara muvafık bir şekilde görülürse, Hanefî mezhebine göre diğer beldelerde de Ramazan ayı başlamış olur. Şâfiî’de her belde kendi gördüğü ile amel eder. Osmanlılar zamanında Bursa veya Edirne’de hilâlin görüldüğü sonradan sâbit olur ve haber alınırsa, İstanbul’da da Ramazan ayı o gün başlamış sayılırdı. Zilhicce hilâli ise böyle değildir. Bunda her beldede ayrı ayrı şer’î esaslara göre görülmüş olması aranır. Bir beldede görülünce, esah kavle göre, başka beldede de Zilhicce ayının başlaması lâzım gelmez. Rü’yet yapılamadığı için kamerî ayın şer’î bir şekilde başlamadığı memleketlerde, kurbanların ihtiyaten ertesi günü kesilmesi, Ramazan’dan sonra da iki gün ihtiyaten oruç tutulması ile mesele hallolmaktadır.

 

Sual: Oruçlu abdest alırken, suyu genzine kaçırsa, oruç bozulur mu?

Cevap: Hata ile oruç bozulursa, kazâ gerekir. Oruçlunun, abdestte mübalağa yapmaması lazımdır.

 

Sual: Bir kimse kefaret orucu tutarken, başı çok ağrısa ya da grib olarak orucu bozsa, kaldığı yerden devam mı eder?

Cevap: Keffâret orucu, hastalık, yolculuk gibi bir özür ile veya bayram günlerine rastlamak sebebi ile bozulursa veya Ramazana rastlarsa, yeniden altmış gün tutmak lâzım olur. Bayram günlerinde bozmazsa, yine yeniden başlaması lâzım olur. Kadın, hayz ve nifas sebebi ile bozunca, yeniden başlamaz. Temizlenince geri kalan günleri tutarak, altmışı tamamlar. Fakat yemin keffâreti olan üç gün ard arda tutulacak orucu bu sebeple bozan kadının da, üç günü yeniden tutması lâzım olur. Keffâret orucuna, Ramazan’a ve bayramlara rastlamayacak şekilde başlamalıdır. Receb’in birinci günü keffâret orucuna başlayıp, Şabân’ın sonunda altmış günü tamam olmasa, sefere çıkar. Ramazan’ın birinci günü, keffâret orucuna niyet eder. Çünki misâfire Ramazan orucunun edâsı farz değildir. Kazâ etmesi câizdir.

 

Sual: Farz orucu kazâ ederken, orucu kasten bozana kefaret gerekir mi?

Cevap: Kazâ orucunu bozana kefaret gerekmez. Kazâ ve tevbe gerekir. Kefaret, yalnızca Ramazan ayında farz orucu kasten bozana lâzım gelir.

 

Sual: Oruçlu olduğunu unutarak misvak ile diş temizlerken misvak parçası boğazdan aşağıya inse oruç bozulur mu?

Cevap: Unutarak ise bozulmaz. Yanlışlıkla kaçtı ise bozulur. Zira unutarak orucu bozsa, oruç bozulmaz. Hata ile bozsa, bozulur.

 

Sual: Ramazanda dişi kanayan ve bu kanı yutan kimsenin vaziyeti nedir?

Cevap: Dişlerinin arasından kan çıkar da boğazına kaçarsa, yani midesine varmazsa oruç bozulmaz. Midesine ulaşırsa, kan daha fazla yahud tükrüğe müsâvi [eşit] olduğu takdirde tadını boğazında duymuş ise bozar. Aksi takdirde bozmaz. (İbni Abidin)

 

Sual: Doktor ayağımda iltihap olduğu için antibiyotik verdi. 12 saatte bir içmem gerekiyor. Oruç tutabilir miyim?

Cevap: Sahur ve iftarda içilebilir. Bu mümkün değilse, içilir. Oruç bozulur. Sonra kaza edilir.

 

Sual: Sahurda niyetlendikten sonra dişlerde kalan bir şeyi yutmak orucu bozar mı?

Cevap: İmsaka kadar bozmaz. İmsaktan sonra ise, nohuttan küçükse bozmaz.

 

Sual: Ramazan ayında sahura kalkmayan, oruca niyet edebilir mi?

Cevap: Evet, dahve-i kübraya (öğlene yarım saat kalana) kadar edebilir.

 

Sual: Göz damlası orucu bozar mı?

Cevap: Bozmaz.

 

Sual: Kan aldırmak orucu bozar mı?

Cevap: Kan içeri gitmezse bozmaz.

 

Sual: Balgam çıkarmak abdesti bozar mı?

Cevap: Bozmaz. Tükürük gibidir. Çıkartmak abdesti; yutmak orucu bozmaz.

 

Sual: Dişine veya ağzın içine koyduğu ilacın tadını boğazında duysa, oruç bozulur mu?

Cevap: Bozmaz. Nitekim diş ağrısını kesmesi için konan karanfilin tadı boğazda duyulur; ama orucu bozmaz. (Nimet-i İslâm)

 

Sual: “İmtihanı kazanırsam bir yıl oruç tutacağım” dese ve imtihanı da kazansa, bu adağın sahih olduğunu, yani yapması gerektiğini bilmeyen biri, yemin kefareti verip orucu tutmasa olur mu?

Cevap: Olmaz. Oruç tutması haram olan günler dışında bir yıl oruç tutması ve bunlara her geceden niyetlenmesi icap eder. Hindiyye’de diyor ki: “Bir kimse muayyen bir sene oruç tutmayı adasa, bunu peşpeşe tutar. Sonra Ramazan ve bayram günleri için 35 gün de ayrıca tutar. Çünki örfen bu peşpeşe bir yıl demektir. Fakat bu senenin hangi sene olduğunu tayin etmese, ayları ile tutarak seneyi tamamlar ve otuz beş günlük orucu sonra tutar”.

 

Sual: Kıbrıs’ta askerlik yapıyorum. Sabah 6’dan 7’ye kadar mesaimiz vardır. Oruç tutmam çok zordur. Kazaya bırakıp askerden dönünce tutmak caiz midir?

Cevap: Bir işçinin, oruç tutarsa hastalanacağını veya helâk olacağını tabib-i müslim-i hâzık söyler veya kendisi bilir ya da tecrübesiyle çok zannederse, kazâ eder. İlk gün bir denenir; dua da edilir ki bir kolaylık zuhur etsin.

 

Sual: Marangozlarda çalışan işçiler yeri geldikçe tahtalara tiner sıkmaktadır. Bu burna kaçabiliyor. Oruca bir zararı olur mu?

Cevap: İstenmeden gelirse olmaz.

 

Sual: Oruçlu olan bir kimsenin burnu kanasa, ve burundan gelen kan doğrudan boğazdan geçse, kan tadını ağzında hissetse oruç bozulur mu?

Cevap: Bozulmaz.

 

Sual: Oruçlu iken kan aldırıp, kan aldırılan yere alkollü pamuk bastırmak orucu bozar mı?

Cevap: Hayır.

 

Sual: Oruçlu iken abdest alındığında, az miktarda buruna su veriyoruz. Abdest bittikten beş on dakika sonra burunda kalan su damlalarının genize doğru kendiliğinden gittiğini hissediyorum. Oruç bozulur mu?

Cevap: Hayır.

 

Sual: Sabah namazına her kalkamadığım gün için oruç tutacağım diye yemin etmiştim. Tutmam gereken o kadar çok oruç var ki… Artarak devam ediyor. Bu yeminden kurtulma imkânı yok mudur?

Cevap: Namaza kalkamazsam, şu kadar oruç tutacağım demişse, istemediği bir şeye adak bağladığı için, isterse oruç tutar, isterse yemin keffareti verir.

 

Sual: Geçmiş namazların toplam kazâsı hakkında Efendimiz buyurmuşlar ki: “Ümmetimden birinin kazâya kalmış namazı olsa, Ramazan’ın son Cuma günü Cuma namazı ile ikindi namazı arasında 4 rek’at namaz kılsa, 400 senelik kaza namazı ödemiş olur” meâlinde bir hadis-i şerif var mıdır?

Cevap: Bazı vaaz kitaplarında yazıyor. Keffâret-i namaz olarak dört rek’at kılınır, deniyor. Her rek’atte ve selâmdan sonra okunacak şeyleri de yazıyorlar. Bu namaz, bütün ömründe kılmadığı namazların keffâreti olur; hepsi affolur, diyorlar. Bu yazı doğrudur. Fakat bu namaz ve mübarek zamanlarda yapılan diğer ibâdetler, kazâ edilmiş olan farz namazların vakitlerinde kılınmadıklarının büyük günâhlarının affı için yapılan tevbenin kabulü içindir. Yoksa kılınmamış namazlar, kazâ edilmedikçe, hiçbir suretle af olmazlar. Nitekim oruç keffâreti de, oruç borcunu ödemiyor. Gün sayısınca orucun ayrıca kazâ edilmesi de lâzım oluyor.

 

Sual: Oruçlu, tetanoz aşısı olmak zorunda kalsa, keffaret gerekir mi?

Cevap: İğne enjeksiyonu orucu bozar; kazâ gerekir.

 

Sual: Astım hastalarının kullandığı hava spreyleri orucu bozar mı?

Cevap: İçinde ilaç ve su yoksa, sadece hava ise bozmaz. Oksijen tüpü gibidir. Aksi takdirde bozar.

 

Sual: Su altında dalgıç olarak çalışan bir kimsenin oruçlu iken sakınsa bile ağzına su kaçarsa ne yapmalıdır?

Cevap: Su kaçarsa, oruç bozulur. Hanbelî mezhebinde hata ile su kaçarsa bozulmayacağına dair fetevâ vardır. Çalışmak mecburiyetinde ise taklid eder.

 

Sual: Zarfın yapışkan kısmı yalanıp yutulunca oruç bozulur mu?

Cevap: Hayır. Ağza alınan ilacın tadı boğazda duyulsa bile orucu bozmaz. Bu da aynıdır.

 

Sual: Geçmişe dönük adak oruçlarını tutarken nasıl niyet etmelidir?

Cevap: Niyet ettim üzerime ilk farz olan orucu tutmaya. Bunun için imsaktan evvel niyetlenmek gerekir.

 

Sual: Hastalığı sebebiyle oruç tutamayan kimse, fidyesini Ramazan’dan evvel verebilir mi?

Cevap: Bütün kitaplarda fidye Ramazan ayının başında veya sonrasında da verilebilir diyor. Öncesinde de verilir diyene rastlamadık.

 

Sual: Nisab miktarı parası olmayan, ama yemin kefaretini verecek kadar parası bulunan kimse, para mı verir, oruç mu tutar?

Cevap: Para verir. Hiç parası yoksa, 3 gün peş peşe oruç tutar.

 

Sual: Ramazan-ı Şerifte oruçlu kimse cima eder ve sonra kendisi hasta olur, zevcesi de âdet görürse, keffâret gerekir mi?

Cevap: Kazâ gerekir (Nimet-i İslâm).

 

Sual: Tutamadığım çok fazla adak orucum var. Bunları yemin keffaretiyle pratik olarak nasıl ödeyebilirim?

Cevap: Adak yemin keffaretiyle kurtulmaz. Tutulması lazımdır.

 

Sual: Mastürbasyon orucu bozar mı? Keffaret gerektirir mi?

Cevap: Bozar; kazâ gerekir. Bir Ramazanda birden fazla olursa keffaret de icab eder.

 

Sual: İslâm Ahlâkı adlı kitabın 399. sahifesinde geçen, “Akşamı kıldıkdan sonra, tayyare ile batıya gidince, güneşi görse, güneş batınca akşamı tekrar kılar. Orucunu bozmuş ise, bayramdan sonra kaza eder.” ifadesini anlayamadım. Güneş battıktan sonra açılmış olan orucun kaza edilmesinin sebebi nedir?

Cevap: Günün bir kısmına oruçsuz olarak yetiştiği için tekrar farz olmaktadır.

 

Sual: Oruç kefaretini ödemeyi geciktirmenin hükmü nedir?

Cevap: Geciktirmek günah değildir; ama tutmadan veya kefaretini vermeden ve vasiyet de etmeden ölürse günahkâr olur.

 

Sual: Ramazan ayında bir mülâkata gireceğim. O gün oruç tutmayıp sonra kazâ etsem olur mu?

Cevap: Ancak zaruret varsa olabilir. Ama orucun mülâkata ne zararı vardır?

 

Sual: Göz damlası orucu bozar mı?

Cevap: Göz damlası tadı ağızda hissedilse bile asla orucu bozmaz. Burun ve kulağa damlatılan damla ise orucu bozar. Astım ilacı sadece hava ise, içinde ilaç yoksa, orucu bozmaz. Açık veya kapalı yaraya sürülen krem veya sıvı ilaç orucu bozmaz.

 

Sual: Bir kişi gezmek maksadıyla Ramazan ayında sefer mesafesi gidip oruç tutmasa günah olur mu?

Cevap: Hayır. Seferde olmak özürdür.

 

Sual: Yaraya sürülen krem ve sıvı ilaç orucu bozar mı?

Cevap: Açık yaraya sürülen ilacın hazım yoluna gittiği iyi bilinirse orucu bozar. Bilinmezse, sıvı ise İmam-ı Azam hazretlerine göre bozar, İmameyn’e göre bozmaz. Krem hiç bozmaz. İğne yapmak, serum taktırmak; ilaçlı astım spreyi sıkmak bozar.

 

Sual: Her Müslümanın hayatında bir kere olsun keffaret orucu tutması şart mıdır?

Cevap: Hayır. Kasten Ramazan orucunu bozmuş değilse lâzım değildir. Ama âdet olmuştur.

 

Sual: İmsak (fecr) girdikten sonra seyahate çıkan kimse orucunu açabilir mi?

Cevap: Seferî, yani 104 km ve uzağa giden kimse, yolda ve 15 günden az kalmak üzere gittiği yerde oruç tutmayıp, sonra kazâ edebilir. Ama imsakden (fecrden) sonra yola çıkmışsa, orucunu açamaz. Devam etmesi lazımdır. Oruca niyetlenmemesi cevabı değiştirmez. Oruç tutamayacak ise, imsakden evvel sefere çıkmış olmalıdır. Bozsa, günah olmakla beraber, kefaret değil; kazâ icab eder. Hanbelî mezhebinde, imsakten sonra da çıksa, orucu bozabilir (el-Mîzânü’l-Kübrâ). Sefere çıkması mecburi olan, oruç tutamayacak halde ise, bu mezhebi taklid edebilir. Ancak kazâ ederken, Hanbelî’deki orucun şartlarına da riayet etmelidir. Bunda ad farklı olarak kan aldıranın ve alanın orucunun bozulması vardır.

 

Sual: Ayılmak için amonyak koklamak, oruç bozulur mu?

Cevap: Koklamak orucu bozmaz.

 

Sual: Alzheimer hastasının aklı tamamen gitse, oruç tutamadığı için zengin olsa ne lazım gelir?

Cevap: İslâm, akıl ve bülûğ orucun vücub şartlarıdır. Ramazan ayının tamamında aklı yerinde olmayan, oruç tutmaz, kazâ etmez, fidye de vermez.

 

Sual: Kefaret orucunu iki-üç sene ertelemek caiz midir?

Cevap: Evet. Oruç kazası ve kefareti namazdan farklı olarak, fevrî değil, müterahidir.

 

Sual: Kefaret orucu tutması gereken zengin bir kimse, iyileşmesi mümkün olmayan bir hastalığa tutulsa, fidye mi verir yoksa fidye verilmesi için vasiyet mi eder?

Cevap: Fidye verir. İyileşip kefaret tutması mümkün olmadığı için.

 

Sual: Oruç kefareti gereken biri, kefaret orucunu tutacak kuvvette değilse, 61 gün için bir fakire hangi yiyeceklerden toplam kaç kilo vermesi gerekir? 1 kişiye 53 kilo un verse yetişir mi?

Cevap: Hepsini bir defada bir fakire verirse, 1 günlük vermiş olur. Ya ayrı ayrı altmış fakire verecek ya da bir fakire her günü ayrı gün verecektir.

 

Sual: Kişi keffâret orucuna başlayacağım deyip, niyet ederken kazâya diye ederse, bu tutulan oruçlar keffâret orucu sayılır mı?

Cevap: Her gece keffâret orucuna niyet etmelidir.

 

Sual: Parmak emmek orucu bozar mı?

Cevap: Hayır. Gıda, ilaç ve keyf verici bir şeyin yeyilip içilmesi orucu bozar.

 

Sual: Oruçluyken abdestte mazmazadan sonra tükürmek lazım mıdır?

Cevap: Ağzı yıkadıktan sonra kalan yaşlık oruca zarar vermez.

 

Sual: Bir kadının hayzı imsaktan sonra kesilse, mesela sabah saat 9’da hayzı kesilse, bu kadın o saate kadar hiçbirşey yememiş olsa veya hayızlı olduğu halde, kesileceğini bilip ertesi günün orucuna niyet etse, gusledip oruca niyet eder mi?

Cevap: Hayır. Gusletse bile orucu sahih değildir. Zira oruç zamanının bir kısmında hayızlıdır. Hayızlı kadın oruç tutamaz.

 

Sual: Hayızlı bir kadının sahur vakti, yani imsaktan önce hayzı kesilse gusletmeden oruca niyet etmesi sahih midir?

Cevap: Evet. Gusl, orucun şartı değil. Ama hayızdan kurtulmuş olması şarttır.

 

Sual: Keffaret için oruç tutamayacak halde olup, fidye verecek kimse, her gün için hangi gıdalardan ne kadar vermesi gerekir?

Cevap: Hanefî’de fıtra verilebilecek her şeyden (hububat, mal, para) verilebilir. Ancak bir fakire 60 gün birden verilemez. Bir fakire 60 gün her gün bir fidye veya 60 fakire birer fidye verilir. Şâfiî’de fitra ve fidye ancak buğdaydan olur. Bu ise bugün hiç kimsenin işine yaramaz; şehirlerde verecek hayvan bile bulunmaz. Onun için Hanefî’yi taklit ederek para vermek caiz olur.

 

Sual: İş sebebiyle sefere çıkmak mecburiyetinde olan bir kimse, oruca niyetlenmese olur mu?

Cevap: Sefere çıkan orucu bozamaz. Ancak seferî olduğu yerde oruç tutmayabilir. İmsaktan sonra sefere çıkan, bu sebeple orucunu bozarsa, günaha girer; ancak keffaret değil, kaza etmesi lazım gelir. Hastaysa, bu kimsenin oruç tutmaması, caizdir. Dahveye kadar oruç tutup, vaziyete göre oruca devam etmek veya etmemek de mümkündür. Niyet etse bile hastalık mevzubahis ise orucunu bozabilir. Hastalığında tereddüdü varsa bir pirinç tanesi yutar, orucunu bozar. Böylece kefaretten kurtulur.

 

Sual: Oruca hususi olarak niyet etmek lazım mıdır? Sahura bu niyetle kalkmak kâfi midir?

Cevap: Niyet kalb ile olur. Sahura kalkmak kâfidir. Zira sahura kalkmak, yarın oruç tutmaya niyet etmek demektir. Bir adam sahura kalkmasa, geceden, yarın oruç tutmaya niyet ettim, dese, içinden geçerse, yine oruç olur. Eskiler her akşam iftar ederken iftar duasında yarınki Ramazan-ı Şerif orucuna niyet ettim derlerdi.

 

Sual: Oruçlu olan biri unutup bir şey yiyip içmeye kalksa hatırlatmak gerekir mi?

Cevap: Lazım değildir. Hadis-i şerifte “Allah yedirip içirdi” buyuruldu. Gençse hatırlatmak iyi olur. Ancak dikkat etmelidir, ani hatırlatılırsa, ağzındakini öğrendikten sonra yutarsa orucu bozulur.

 

Sual: Endoskopik muayene için burundan sokulan hortum, orucu bozar mı?

Cevap: Islak ve ilaçlı değilse Hanefî’de bozmaz. Şâfiî mezhebinde kuru da olsa bozar. Çünkü cevfe (vücuda) giren kılıç, tahta gibi şeyler orucu bozar.

 

Sual: Alna sürülen temizlik jeli orucu bozar mı?

Cevap: Deriye sürülen krem, jel gibi şeyler, orucu bozmaz.

 

Sual: Özür sebebiyle oruç tutamayıp fidye verenler, oruç gününde yiyip içebilir ve cima edebilir mi?

Cevap: Evet.

 

Sual: Gusül alırken buruna su çekse, boğaza kaçsa oruç bozulur mu?

Cevap: Ağza ve burna su verilir; fakat mübâlağa yapılmaz. Boğaza ve buruna su verirken genize su kaçarsa, oruç bozulur; kaza gerekir.

 

Sual: Bir kişi oruca niyet etmese, gün içindeki sağlık durumuma göre tutacağım diye karar verse uygun olur mu?

Cevap: Buna gerek yoktur. Hasta olursa bozabilir. Hastalığından şüphe ederse, bir pirinç tanesi yutarak orucunu bozar.

 

Sual: Bir kişi oruca niyet etmese, gün içindeki sağlık durumuma göre tutacağım diye karar verse uygun olur mu?

Cevap:Buna gerek yoktur. Hasta olursa bozabilir. Hastalığından şüphe ederse, bir pirinç tanesi yutarak orucunu bozar.

 

Sual:İstimna orucu bozar mı? Bozarsa, ne lazım gelir?

Cevap: Bozar. Kazâ gerekir. Bozulduktan sonra yiyip içilebilir.

 

Sual: Bir kişi iftar vaktinden sonra yola çıksa, imsak vaktinden az bir müddet sonra gideceği yere varıyor olsa, oruç hükümleri seferi gibi mi olur?

Cevap: Gittiği yerde isterse tutar, isterse tutmaz. Tutmadığını kaza eder.

 

Sual: Bir kimse, imsağa az kala cünüb olsa, istibra da etmese, imsak girdikten sonra meni gelse orucu bozulur mu?

Cevap: Bu, oruca mani değildir. Cünüp iken oruca niyetlenilebilir.

 

Sual: Eskiden mesela bir köyde sahur ve iftar vakti nasıl ayarlanırdı?

Cevap: Her evde saat yoktu; olsa da namaz vakitlerini gösteren takvim yoktu. İmam olan köylerde, imam vakti hesaplardı. Ona göre ezan okurdu. Eski insanlar, namaz vakitlerinin ne zaman girdiğini gayet iyi bilirlerdi. Güneş batınca iftar edilir. Garp ufkunda aydınlık kaybolunca yatsı kılınır. Şark ufkunda aydınlık başlayana kadar sahur yapılır. Sonra namaz kılınır. Öğle ile ikindinin vakti, eşyanın gölge boyuna göre olduğu için daha basit hesaplanır. Eskiler, yılların tecrübesiyle, böyle bir problem yaşamıyordu.

 

Sual: 12-13 yaşlarında orucunu mazeretsiz bozan kimse, oruç yerine para ödeyebilir mi?

Cevap: O zaman bulûğa ermiş idiyse, 60 gün peş peşe keffaret ve 1 gün de kazâ tutar. Her gün en geç sahur vaktine kadar keffaret için niyetlenmesi şarttır.

 

Sual: Kulağa şifa niyetiyle yahut başka bir sebeple su konsa, kulak zarının delik olması tehlikesi olsa, oruç bozulur mu?

Cevap: Kulağa kaçan veya akıtılan su orucu bozmaz.

 

Sual: 60 günlük keffaret orucunu tuttuktan sonra, kazâları hemen arkasından tutmak lazım mıdır?

Cevap: Keffaret orucu 60 gün peş peşe tutulur. Ama kazalar sonra herhangi bir zaman tutulabilir.

 

Sual: Bir kimse geceden yarın nafile oruç tutacağım diye niyet etse; fakat sahura kalkamasa; ertesi gün de niyetini değiştirse; yiyip içse günaha girer mi?

Cevap: Nafile oruca gece niyetlenmenin bağlayıcılığı yoktur. Ertesi günü isterse tutar, isterse tutmaz. Ancak nezr etmişse veya başlayıp bozmuşsa, başka gün kazâsını tutmalıdır.

 

Sual: Çok zayıf bir genç, Ramazanda oruç tutmak istese, ama daha fazla zayıflamaktan korksa ne lazım gelir?

Cevap: Zayıflık oruca mani değildir. Oruç zayıflatır diye birşey de yoktur. Sıhhat mühimdir. Oruç tutmamak büyük günahtır.

 

Sual: Eşim 7 aylık gebedir. Israrla oruç tutmak istiyor. Ne yapmam lazım?

Cevap: Hâmile kadın sıhhatliyse, kendisini iyi hissediyorsa oruç tutabilir. Değilse tutmayıp sonra kaza etmesi caizdir. Tutar, kötü hissederse bozar.

 

Sual: Ensesindeki kıllar için buz lazere gidildiğinde deriye sürülen losyon oruca mani midir?

Cevap: Krem gibi cilde tatbik edilen ilaçlar orucu bozmaz.

 

Sual: Oruçluyken duş almanın, vücuda veya başa sabun sürmenin, denize girmenin mahzuru var mıdır?

Cevap: Hayır. Ağız,  burun ve makattan su kaçmazsa, oruç bozulmaz. Denizde bu biraz zordur.

 

Sual: Takvimler sahur zamanında farklılık gösteriyor. Nasıl hareket etmeli?

Cevap: Erken yazana göre imsak edip, geç yazana göre sabah namazını kılmalıdır.

 

Sual: Çiçek, kolonya koklamak orucu bozmuyor. Sigara dumanın istemeden teneffüs edilirse, orucu bozmuyor. Sigara içmek neden orucu bozuyor?

Cevap: İkisi arasındaki fark vardır. Sigara tüttürüldüğü zaman, sigaradaki katı maddeler tükürük vasıtasıyla hazım yollarına gidiyor.

 

Sual: Protez dişi çıkarıp yıkadıktan sonra ağıza koymak orucu bozar mı?

Cevap: Hayır. Yemek, içmek, deva ve zevk değildir. Ağzın içinde kalıyor, içeri gitmiyor. Ağzın içi oruçta bedenin dışı sayılır.

 

Sual: Bakarak inzal olanın orucu bozulur mu?

Cevap: Bakarak şehvetlenip boşalmak orucu bozmaz. Ancak istimna bilyed, yani eliyle boşalmak bozar. Kazâ lâzımdır.

 

Sual: Oruçluyken ağzı yıkamak caiz midir?

Cevap: İçeriye su kaçırmamak şartıyla caizdir.

 

Sual: Ağıza alınan plastik tadını bıraksa orucu bozar mı?

Cevap: Hayır.

 

Sual: 5-10 tane keffaret borcum vardır. Bu oruçların keffaretini nasıl halletmem gerekir?

Cevap: Kısa günlerde tek bir keffaret yapılır. Kazalar ayrıca tutulur.

 

Sual: Ramazanda oruçlu iken hâsıl olan nefes kokusu giderilebilir mi, azatılabilir mi?

Cevap: Diş fırçası, misvak, (boğaza kaçırmamak şartıyla) nefes kokusu kullanılabilir.

 

Sual: Oruçlu iken diş eti kanı yutan kimseye ne lazım gelir?

Cevap: Dişlerin arasından çıkan kan az olup içeriye gitmezse orucu bozmaz. Çok olup tükürükten az ise yine böyledir. Ancak boğazda tadı hissedilirse orucu bozar. Vesveseye gerek yoktur.

 

Sual: Keffaret orucu tutan bir kimse nasıl niyetlenir?

Cevap: 60 gün boyunca her gün geceden niyet etmek mecburiyetindedir. Önce keffareti yapar; sonra 1 gün kazasını tutar. Kaza için de geceden niyetlenmelidir.

 

Sual: Oruçlu iken istimna sadece kaza gerektiriyorsa, orucunu bozmak isteyen bu işi yapıp kefaretten kurtulmuş olmaz mı?

Cevap: Orucu bozduğu için büyük günaha girer. Orucu bozmak zarureti varsa, ama özrü olup olmadığından tam emin değilse, bir pirinç veya buğday tanesi yutarak orucunu bozar. Keffaret yapmaktan kurtulur.

 

Sual: Sahura kalkan, ama yarın iyi olursam oruç tutarım diyen hasta bir kimse, yarın dahve vaktine kadar niyeti unutsa, orucu sahih midir?

Cevap: Niyet etmiş değildir. Kaza eder.

 

Sual: Bir kimse oruç fidyesi olarak yemek fişi verebilir mi?

Cevap: Bir fakir iki öğün yerse fidye tamamdır.

 

Sual: Oruç tutamayan şeker hastası fidyesini tek bir fakire toptan verebilir mi?

Cevap: Verebilir.

 

Sual: Bir hastalık sebebiyle bir ilaç ile gargara yapmak orucu bozar mı?

Cevap: Gargara orucu bozmaz. Ağzın içi bedenin dışı sayılır. Ama içeriye kaçarsa bozulur. Onun için abdest ve gusülde ağzı yıkarken mübalağa yapmamalıdır.

 

Sual: Şâfiî birinin normalde hayzı 7 gün sürüyorken bu ay stresden ötürü 10 gün sürmüş ve hâlâ da devam ediyor olsa, oruçlarını tutabilir mi?

Cevap: Şâfiî’de 15 güne kadar gelen kan hayızdır. Oruç tutamaz. Sonra bunları kaza eder. Hanefî mezhebini taklit etmek için bir özür yoktur.

 

Sual: Ramazanda bir gün borcu olan kimsenin Şevval’in 6 günlük nafile orucunu tutması caiz midir?

Cevap: 7 gün tutar. 1’i kaza, 6’sı nafiledir.

 

Sual: Arkadaşlarla bir araya geldiğinde onlar yemek yerken nafile orucu bozmak şart mıdır?

Cevap: Nafile orucu bu gibi bir özürle bozmak caizdir. Sonradan kaza edilir. Özürsüz bozmak, kaza etmek şartıyla caizdir veya hiç caiz değildir diyen âlimler de vardır. Adak ve kaza orucu tutuyorsa, bunu bu gibi bir sebeple bozmak caizdir veya değildir şeklinde iki kavil vardır. Bozamayacağı istikametinde görüş kuvvetlidir. Kazası yoksa, tuttuğu kaza orucu nafile gibidir ve aynı hükümdedir. (İbni Âbidin, Halvet bahsi)

 

Sual: Günler öncesinden bu cuma ve cumartesi oruç tutarım diye niyetlense, imsakı kaçırsa, oruca devam edebilir mi?

Cevap: Niyet vardır, oruca devam edilir.

 

Sual: 60 gün keffaret orucu tutarken Ramazan ayı başlarsa keffaret kesilir mi?

Cevap: Evet. Sonra keffarete baştan başlar. Kolayı şudur; Ramazan başında sefere çıkar. Seferînin oruç tutmaması caizdir. Seferde keffaret niyetiyle orucuna devam eder. Sonra Ramazan orucunu kaza eder.

 

Sual: Ramazan orucundan sonra en faziletli oruç aşure orucu deniliyor. Halbuki bazı kitaplarda şaban orucudur diyor. Ne dersiniz?

Cevap: Rivayetler muhteliftir. Kitaplarda en faziletli oruç demiyor; “Peygamber Efendimizin Ramazan ayından sonra en çok oruç tuttuğu ay Şaban ayı idi” diyor.

 

Sual: Bir kimse pazartesi ve Perşembe oruç tutmak âdeti olsa, pazartesi aşure gününe denk gelse Salı tutması lazım mıdır?

Cevap: Tek başına, âdeti olmadığı halde, Cumartesi veya Aşure gününü oruç tutmak Yahudilere benzemekten dolayı mekruhtur. Eğer Davud orucu tutuyorsa veya pazartesi Perşembe tutuyorsa yahud adak adamışsa bu günlerde tek oruç mekruh değildir.

 

Sual: 61 gün kefaretinde para olarak vermek için zengin olmak şart mıdır?

Cevap: Oruç tutamayan para olarak verir. Parası da olmayan istiğfar eder.

 

Sual: Bakıp hayal kurmak suretiyle inzal olan kimsenin orucu, haccı, itikafı bozulur mu?

 

Cevap: Hayır.

 

Sual: Kaza orucu tutan bir kimse, bu orucu hataen bozsa, 1 gün mü 2 gün mü oruç tutar?

Cevap: Sadece kazasını tutar.

 

Sual: 60 gün keffaret orucu tutan biri orucun üzerine eklenecek kaza günlerini 60 günün bitimini müteakiben peş peşe mi tutmalıdır?

Cevap: Herhangi bir zamanda ve ayrı ayrı tutabilir.

 

Sual: Kefaret orucuna güç yetiremeyen kimse parası da yoksa ne yapar?

Cevap: Allah’tan affı için dua eder.

 

Sual: Astım ilacı orucu bozar mı?

Cevap: Bozar. Kaza gerekir.

 

Sual: Babaannem hastalığı dolasıyla oruç tutamıyor. Halamın eşi vefat etti ve maddi durumu yok. Tutamadığı Ramazan orucunun fidyesini halama verebilir mi?

Cevap: Bir kimse fidyeyi usul ve füruuna, yani anne, baba, dede, ninesine; çocuklarına ve torunlarına veremez; damadına ve gelinine verebilir.

 

Sual: Keffaret orucu tutan bir kimse, 59. Günde Ramazan ayı başlasa, koronavirüs sebebiyle sokağa çıkma ve şehir dışına çıkış yasağı olsa, sefere çıkıp keffareti tamamlayamasa ne lazım gelir?

Cevap: Keffaret bozulur. Yeniden tutması icap eder.

 

Sual: Hamile bir kadın oruçlu iken rahatsızlansa bozabilir mi?

Cevap: Evet. Kaza lazımdır.

 

Sual: Nefes darlığı çeken birisi buhar makinası ile ilaç alsa orucu bozulur mu?

Cevap: Hava bozmaz, ilaç bozar. Kaza lazım gelir.

 

Sual: Açlığa dayanamayan, iftar saatine kadar sürekli istirahat etmek vaziyetinde kalan, evini ihmal eden bir kadın orucunu tutmasa olur mu?

Cevap: Herkes kendini daha iyi bilir. İstirahat eder, orucunu tutar. Ev işi özür değildir.

 

Sual: Hamile bir kadın sadece hamile olduğu için yani rahatsızlanmadığı halde niyet ettiği orucunu gün içinde bozsa kefaret gerekir mi?

Cevap: Hamilelik, oruç tutmamak için özürdür. Orucunu bozarsa, kaza gerekir.

 

Sual: Niyetli oruç, aşırı migren ağrısı sebebiyle bozulabilir mi?

Cevap: Bozulabilir. Kaza lazım gelir.

 

Sual: Astım spreyinde az mikdarda ilaç olsa, orucu bozar mı?

Cevap: Ağızda kalıp mideye gitmezse bozmaz.

 

Sual: Kardeşinin ölüm haberini alarak fenalaşan kimse orucunu bozsa ne lazım gelir?

Cevap: Kaza lazım gelir.

 

Sual: Ramazanda istimna (mastürbasyon) yapana ne lazım gelir?

Cevap: Kaza lazım gelir. Birden fazla yaparsa kefaret lazım gelir.

 

Sual: Bir kimse Ramazan’da cünüp olsa, sabah gusletse, orucu sahih midir?

Cevap: Cünüplükle orucun bir alakası yoktur. Cünüpken de oruca niyet edilebilir ve başlanabilir. Hatta bir kimse bütün gün cünüp dursa, günah olmakla beraber, oruca zarar gelmez.

 

Sual: 11 yaşındaki çocuk oruçlu iken, gezmeye gitmek icap etse, orucunu bozmasına müsaade etmek caiz olur mu?

Cevap: Çocuğa günah yoktur. Ama bozmasına da gerek yoktur. Alıştırmamak lazımdır.

 

Sual: İftarı çabuk açmak sünnet ise, iftardan önce duayı uzatmak sünnete muhalif olmaz mı?

Cevap: Yıldızlar görünene kadar açılırsa çabuk açmak sayılır. İftardan evvel kısa bir dua okumak müstehabdır. Cenab-ı Peygamber Allahümme leke sumtü ve bike âmentü ve aleyke tevekkeltü alâ rızkıke eftartü ve lisavmi gadin neveytü feğfirlî mâ kaddemtü ve ahhertü diye dua ederdi. Ey Allahım. Senin için oruç tuttum. Sana inandım. Senin rızkınla orucumu açtım. Yarınki oruca da niyet ettim. Beni, önceki ve sonraki günahlarımı mağfiret et! demektir.

 

Sual: Oruçlu iken ön edep yerinden su girmesi orucu bozar mı?

Cevap: Aletine şırınga yapmak orucu bozar.

 

Sual: Oruçluyken ön edep yerine yaş pamuk koymak orucu bozar mı?

Cevap: Evet. (Nimet-i İslâm)

 

Sual: Burun için sıvı ilaç (burun spreyi) kullanmak orucu bozar mı?

Cevap: Burnun içinde kalırsa orucu bozmaz. Ancak beyne veya boğaza işlerse orucu bozar. Kaza gerekir. Sahur ve iftarda sıkarak oruç tutulabilir. Buhar koklamak orucu bozmaz.

 

Sual: Bir kişi ihtilama sebep olacak şekilde yatsa, Ramazan’da ihtilam olsa, oruca zararı var mıdır?

Cevap: Hayır. İhtilam olmak suç değildir; oruca da tesir etmez.

 

Sual: 20 yıl boyunca hastalığı sebebiyle tutamadığı oruçların fidyesini veren kişi, iyileşince ne yapar?

Cevap: Kaza eder. Fidye iyileşmeyen ve kaza edemeyen içindir.

 

Sual: Şevval ayında tutulan 6 günlük oruçları hem kaza hem nafile niyeti ile tutmak caiz midir?

Cevap: Kazası varsa kazaya niyet iyi olur. Etmese de olur. Zira kaza fevri değildir; yani hemen tutmak şart değildir.

 

Sual: Şâfiî mezhebinde özür sebebiyle oruç tutmayanın kazasını tutması kâfi midir?

Cevap: Yolculuk veya hastalıktan dolayı Ramazan orucunu tutamayan kimse, gelecek senenin Ramazan ayı gelmeden kaza etmelidir. Gevşek davranır da kaza etmezse, günaha girer. Sonra kaza ettiği gibi, her gün için bir fidye vermesi gerekir. Her sene için bir fidye verilir. 10 sene sonra kaza ederse, 10 yıllık fidye verir.

 

Sual: Oruçlu iken üç defa ağız dolusu kussa, oruç bozulur mu?

Cevap: İstemeden ağız oluşu kusmak orucu bozmaz.

 

Sual: Bir kimse ramazanda 15 defa orucunu bozsa ne lazım gelir?

Cevap: Bir keffaret verip (60 gün aralıksız oruç tutup); 15 günü kaza edecektir.

 

Sual: Oruca niyet edildiğinde yarın belki bozarım diye de içinden geçirse o niyet sahih olur mu?
Cevap: Oruç niyeti kati ise zararı yoktur.

 

Sual: Oruçlu, düşünmek veya görmek suretiyle şehvetlense ve boşalsa orucu bozulur mu?
Cevap: Görmek ve düşünmekle boşalırsa, oruç bozulmaz. Eliyle getirirse bozulur. Kaza lazım gelir.

 

Benzer Suallerin Cevapları İçin Tıklayınız

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler