Sual: Hayz ve nifasa dair hangi kitabı tavsiye edersiniz?

Cevap: Arı Sanat Yayinevi’nden çıkan “Hanımlara Mahsus Haller – Hayz Nifas” isimli kitabı tavsiye ederiz.

 

Sual: Bazı aylarda 7 gün, bazı ayda 8 gün âdet gören bir kadın, 7 gün âdet gördüğü ayda, âdetin bittiği saati nasıl hesaplar?

Cevap: Hayz âdeti, bir kez farklı görmekle değişir. Yani bir ay 8 gün hayz görmüşsse, hayz âdeti 8 gün olur. Sonraki ay, hayzı 7 günde kesilmiş olsa bile, hayz âdeti olan 8 gün tamamlanıncaya kadar ibadetler yerine getirilir; ancak cima edilemez. Hayz 7 günde kesildiğinden, hayz âdeti 7 gün olmuştur. Sonraki ay bu yeni hayz âdeti esas alınır. Hayzın bitişi, beyaz akıntının gelmesi veya hiç kan gelmemesi ile bilinebilir. Bu halde gusl abdesti alıp, ibadetlerini yerine getirilir.  Cima için yukarıdaki mezkûr kaideye riayet edilir.

 

Sual: Kuşluk vakti hayızı gelen ama o zamana kadar yeyip içmemiş kadın oruç tutar mı?

Cevap: Tutmaz.

 

Sual: Hayız ve temizlik âdetini unutan Hanefî kadından devamlı kan geliyorsa ne yapar?

Cevap: 10 gün hayız, 20 gün temizlik kabul eder. (İbn Âbidîn.)

 

Sual: Hayzlı bir kadın kan kesildiği zaman ne yapacaktır? Kan kesilip guslettikten sonra tekrar gelebiliyor. Bu sebeple birkaç gün evden çıkamamaktadır.

Cevap: Kadın kan kesilince gusledip namazını kılar. Âdetten daha önce veya sonra kesilmişse, vaktin sonunu bekleyip, kan kesilmişse gusletmesi lâzımdır. Çünki namaz, vaktin sonuna doğru gusledip namaz kılacak kadar zaman kalınca farz olur. Bu zamanı özürsüz geçirmek haramdır. Kan kesilmişse hayzı bitmiştir. Sonraki vakitte yine gelirse, hayz devam ediyor demektir. Vaktin sonunda kesilirse yine gusledip namazı kılması lâzımdır. Nitekim fıkıh kitaplarında diyor ki: Kızda ilk olarak ve kadında âdetinden onbeş gün sonra görülen kan üç günden önce kesilince, namaz vaktinin sonu yaklaşıncaya kadar bekler. Sonra gusl etmeden yalnızca abdest alıp, o namazı kılar ve önce kılmadıklarını kazâ eder. O namazı kıldıkdan sonra kan yine gelirse, namaz kılmaz. Yine kesilirse, vakit sonuna doğru yalnız abdest alıp, o namazı kılar ve kılmadıkları varsa kazâ eder. Üç gün tamam oluncaya kadar böyle yapar. Fakat gusl etse bile, vaty helâl olmaz. Kan gelmesi üç günü geçti ise, âdetden önce kesilince, âdet zamanı geçinceye kadar, gusl etse bile, vaty helâl olmaz. Fakat namaz vakti sonuna kadar kan lekesi görmezse, gusl edip o namazı kılar. Namaz vaktinin sonu gusl edip o vaktin namazının farzını kılacak kadar zamandır. İkindi namazında kerahat vaktinin başına itibar edilir.

 

Sual: Bazı kadınlar temizlik devrelerinde kürsüflerinde ara sıra küçük lekeler görüyor. Doktorlara göre bu âdet olmayıp yumurtlama döneminde çatlamalardan kaynaklanıyormuş. Fakat beyazdan başka her renk adet sayıldığından ilk lekenin görüldüğü an adet başlangıcı kabul edilmekte ve böylece 10 gün âdet sayılmaktadır. Asıl âdet ise bu on günün sonunda veya daha sonra başlıyor. Ama on günü aştığı için temiz kabul edilip namaza başlanıyor. Ayrıca bu lekeler ara sıra göründüğü için 3 günden sonra sık sık gusl almak icap ediyor. Doktorlara göre âdet sayılmayan bu devre şer’an âdet sayılır mı?

Cevap: Hayz olma şartları yerine gelirse, beyaz renk haricindeki akıntılar hayzdır.

 

Sual: Kadınlar hayızlı ve nifaslı aybaşı ve hususi günlerinde kitaplardaki hadîs-i şerifleri okuyabilir mi?

Cevap: Hayızlı ve nifaslı kadın, yalnızca Kur’an-ı kerim okuyamaz, mushafa el süremez ve câmiye giremez.

 

Sual: Sahih temizlik, tam temizlik ve fasid temizlik ne demektir?

Cevap: Sahih temizlik 15 günden az olmayan, içinde kan bulunmayan ve iki sahih kan arasında olan temizliktir. Sahih kan, 3 günden az, 10 günden fazla olmayan kandır. Fasid temizlik, sahih temizlikteki şartlardan en az birinin bulunmadığı temizliktir. Tam temizlik 15 gün veya daha fazla süren temizliktir. Bu sahih de olabilir fasid de olabilir.

 

Sual: Kur’an-ı kerimi tutmadan, abdestsiz olarak, meselâ bir arkadaşımızın elinde, bakarak ve sesli okumamız caiz midir?

Cevap: Kur’an-ı kerimi abdestsiz tutmak câiz değildir; ezberden veya el sürmeden bakarak yüksek sesle okumak caizdir. Cünüp ve hayızlı ise tutmadan da, ezberden de okuyamaz.

 

Sual: Abdestsiz olarak internet üzerinden Kur’an-ı Kerim okunabilir mi? Yüzünden abdestsiz olarak Kur’an-ı Kerim okunabilir mi?

Cevap: Abdestsiz olarak yüzünden el sürmeksizin Kur’an-ı kerim okumak caizdir. Mushafa el sürmek caiz olmadığı gibi, kâğıtta veya ekranda yazılı Kur’an-ı kerime de abdestsiz el sürmek caiz değildir. Cünübün ve hayızlının yüzünden de, ezberden de okuması caiz değildir.

 

Sual: Hanefî bir kadın 8 gün kan, 2 gün temizlik ve 3 gün kan görse, son gördüğü 3 gün kan önündeki 2 temiz günü kirli yapar mı? Bu 8 gün sahih kan ve bu 8 günü takip eden temizlik 3 kan karıştığı için fâsid temizlik midir?

Cevap: Âdeti bildirmeniz lâzımdı. Aradaki 2 gün temizlik 15 günden az olduğundan öncesinde ve sonrasında bulunan kanları ayırmaz. Bu 2 gün temizlik, dem-i mütevali yani hep akmış kabul edilir. Bu durumda 13 gün kan olur. Kan 10 günü aştığından hayz âdetine döner. Yani âdeti kaç gün ise o kadar gün, 13 günün ilk gününden itibaren hayz olur. Sonrası istihaze olur. 10 günü geçtikten sonra gelen ve yeni bir hayz başlangıcı olmayan kanlı günlerde namaz ve oruç ibadetlerine devam eder. Çünki bunlar istihazadır. Ancak 10 günün içinde bulunan kanlı günlerdeki namaz ve oruç gibi ibadetlerin durumu âdetin müddetine bağlıdır. Bundan dolayı mesele 10 gün içinde gelen 8 gün kan ve âdet müddetinin üç hali gözönüne alınarak izah edilecektir:

i)Âdeti 8 günden az mesela 5 gün ise, 13 günün ilk 5 günü hayz, sonraki kanlar istihazadır.İlk 8 günlük kanın son 3 gününde namaz ve oruçları terk ettiğinden, bunları kaza eder.

ii)Âdeti 8 gün ise, ilk 8 gün hayz; sonra gelen 3 gün kan istihazadır.

iii)Âdeti 8 günden fazla mesela 9 gün ise, 8 gün kandan sonra namaz ve oruca başlamış olacağından, 9. gündeki orucu fâsid olacaktır. 9. gündeki namazları kaza etmez; orucu kaza eder. Kan, âdetinden önce kesildiğinden gusl abdesti alıp, ibadetlerine başlar. Ancak hayzın âdetine dönme ihtimalini düşünerekten, âdeti dolduktan sonra da (9. gün sonunda) ihtiyaten gusl abdesti alır. Böylece âdetinden azamî müddete kadar (bu misalde 10. günde) yaptığı ibadetlerin fâsid olma ihtimalini bertaraf etmiş olur.

 

Sual: Âdeti ilk örnekte 17 temiz 9 kan olan bir kadın. Kan ve temizlik günleri şöyledir: 17 temiz – 9 kan – 18 temiz – 11 kan – 16 temiz – 13 kan – 9 temiz – 7 kan – 3 temiz – 2 kan. Bunu çözümler misiniz?

Cevap: 17 temiz 9 kan –> Hayz ve temizlik âdeti değişmedi.

18 temiz 11 kan –> Kan, 10 günü aştığından ve âdet yerine 3 günden fazla denk geldiğinden, âdet yerine denk gelen kanlı günler hayz olur. Burada 11 günlük kanın ilk 8 günü hayz, son 3 günü ise istihaza olur. Hayz âdeti 8 gün, temizlik âdeti 18 gün olur.

16 temiz 13 kan –> 11 günlük kanın son 3 günü ve sonrasındaki 16 günlük temizlik 19 günlük fâsid temizlik olur. Temizlik âdeti 18 gün olduğundan 19 günlük fâsid temizliğin son günü âdet yerinin ilk gününe denk gelmektedir. 13 günlük kan azamî süreyi (10 günü) aştığından ve âdet yerine 3 günden fazla denk geldiğinden, âdet yerine denk gelen günler hayzdır. 13 günlük kanın ilk 7 günü âdet yerine denk geldiğinden, 13 günlük kanın son 5 gün ise istihaza olur. Temizlik âdeti değişmez. Hayz âdeti 7 gün olur.

9 temiz 7 kan 3 temiz 2 kan –> Aradaki temiz günler hükmî kandır. Çünki iki kan arasındaki 15 günden az temizlik, bu kanları ayırmaz. 13 günün son 5 günü ve sonrasındaki 21 gün hep aktı kabul edilir. Temizlik âdetinden sonra yani 18 günlük fâsid temizlikten (5 gün istihaza + 9 gün temiz + “7 gün kanın ilk 4 günü”) sonraki 7 gün hayzdır. Yani 7 gün kanın son 3 günü + 3 gün temizlik + “2 gün kanın ilk günü” hayzdır.

 

Sual: Âdeti 17 gün temizlik, 9 gün kan olan bir kadının, kan ve temizlik günleri şöyledir: 17 gün temiz – 9 gün kan – 19 gün temiz – 13 gün kan – 15 gün temiz – 8 gün kan – 14 gün temiz – 15 gün kan. Bunu tahlil eder misiniz?

Cevap: 17 gün temiz, 9 gün kan –> Temizlik ve hayz âdeti değişmez.

19 gün temiz, 13 gün kan –> Kan, 10 günü aştığından ve âdet yerine 3 günden fazla denk geldiğinden, âdet yerine denk gelen kanlı günler hayz olur. Burada 13 günlük kanın ilk 7 günü âdet yerine denk geldiğinden hayz olur. Son 6 gün ise istihazadır. Hayz âdeti 7 gün, temizlik âdeti 19 gün olur.

15 gün temiz, 8 gün kan –> 8 gün hayzdır. Hayz âdeti 8 gün olur. Temizlik âdeti değişmez. Çünki temizlik süresinin ilk 6 günü istihaza olduğundan, bu temizliği fâsid yapar. Tam fakat fâsid temizlik ile de temizlik âdeti değişmez.

14 gün temiz, 15 gün kan –> 14 günlük temizlik, öncesinde ve sonrasındaki kanları ayırmadığından, bu temizlik günleri hükmî kandır. Yani 8 günlük kandan sonra hep aktı kabul edilir. Bir önceki ayda hayz âdetinin 8 gün olarak değiştiğine hükmedilmişti. Ancak 14 gün temizlikten sonra gelen kan bu hükmü değiştirir. Kanlı günler 10 günü aştığından ve âdet yerine 3 günden fazla denk geldiğinden bu denk gelen günler hazy olur. Yani, 6 gün hükmi temizlik (istihaza) ve 15 gün temizlik = 21 gün temizlik olur. Temizlik âdeti 19 gün idi. Böylece, 15 gün temizlikten sonra gelen kanın başlangıcı, hayz âdet yerinin 3. gününe denk gelmektedir. Hayz âdeti 7 gün olduğundan, âdet yerine 5 gün denk gelir. Bu 5 gün hayz; sonraki kanlar istihaza olur. Hayz âdeti, 5 gün olarak değişir.

 

Sual: Bir kadın, namazda secde âyeti okusa fakat bu secdeyi namazda yapmasa, sonra da hayız olsa, bu kadından secde sâkıt olur mu; kazâ mı etmesi gerekir?

Cevap: Kadın secdeyi geciktirir de hayz görürse secde sâkıt olur (düşer). (İbni Abidin)

 

Sual: Bir hanım, muayyen haldeyken cünüp de olsa, gusül abdesti almadan tırnaklarını kesmesi câiz midir?

Cevap: Mekruhtur.

 

Sual: Üzerinden 15 temiz gün geçtikten sonra adet miktarı sonuncuda kaç olduysa o şekilde değişir diye biliyorum. Bir sonraki adet bundan az olursa, münasebet için adeti kadar beklemesi gerekiyor. Bu miktardan fazla olursa nasıl davranmalı. Yani adeti 7 olan birisinin adeti 9 sürer ve temizlenirse ne yapar?

Cevap: Âdeti 7 gün olan, 15 gün veya daha fazla geçtikten sonra 9 gün görürse, sonra da 15 gün veya daha fazla temizlik görürse, âdeti 9 gün olur. Ancak 9 güne kadar namaz, oruç, Kur’an okumak ve cima yasaktır. 9 günden sonra serbesttir. Ancak hayız (9 gün) tamam olup guslettikten sonra cima caiz olur. Eğer kesildiği vakit gusletmeden vakit çıkarsa cima gusl etmeden de caiz olur.

 

Sual: Câmi avlusu da câmiye dâhil midir? Câmilerde yapılması câiz olmayan şeyleri avluda yapmak câiz olur mu?

Cevap: Câmi (mescid) avlusu câmiye (mescide) bitişik olup, aralarında yol bulunmayan yerdir. Burada imama uymak sahihtir. Cünüb ve hayızlı kimsenin girmeleri ise câizdir. Bu bakımdan cenaze ve bayram namazgâhı ile aynı hükümdedir. Burada satış yapmak, kermes tertiplemek de böyledir.

 

Sual: 15,5 gün civarı temizlikten önceki kan sayısı 5 günden 1 saat civarı fazla. Bundan önce 30 günden yarım saat civarı fazla kansız gün. Bundan önce 5 günden 4 saat civarı az olmak üzere kan. Bundan önce 23 gün 17 saat civarı temizlik. Bundan önce de 5 gün 14 saat civarı kan olan bir kadın; son âdetinden sonra 15,5 gün civarı temizlik geçtikten sonra, sarı bir akıntı gördü. Bu akıntı kesilince gusl aldı. Namazlarını kılmaya devam etti. Cinsî münasebet için 6 veya 10 gün beklenmesi gerekir mi? Ayrıca temizlik âdetinin önemi tam anlamadım.

Cevap: Son sahih temizlik 30 gün yarım saat olduğuna göre, temizlik âdeti 30 gün yarım saat olarak değişmiştir. Hayz âdeti de, 5 gün 4 saattir. Son âdetinden 15,5 gün sonra, göreceği beyaz harici renkli akıntı hayz başlangıcı olabilir. Çünki iki hayz arası asgari 15 gündür. Namaz vaktinin sonuna abdest/gusl alıp namaz kılacak vakit kalıncaya kadar bekler. Şayet renkli akıntı gelmez ise, hanefî olan biri abdest alıp namazını kılar. Malikî mezhebini taklid ediyorsa, gusl abdesti alıp, namazı kılar. Sonra vaty caiz olur. Temizlik âdeti, meselenin halli için mühimdir. Şayet yukarıdaki misalde temizlik âdeti 15 gün olsaydı, gördüğü akıntıdan sonra -hayz âdet müddeti tamamlanıncaya kadar- vaty caiz olmazdı. Çünki akıntı âdet yerinde/zamanında gelmiş olur. Sonrasında kan gelmesi kuvvetle muhtemeldir.

 

Sual: Bir kız 9 yaşına gelince veya 9 yaşını bitirdiğinde açık bir emâre olmasa da bâliğ sayılır mı?

Cevap: Hayız gören kız, ihtilam olan oğlan baliğ olur. 15 yaşına geldiği halde hâlâ bu alâmetler görülmemişse hükmen bâliğ sayılır.

 

Sual: Sezaryenle yapılan doğumdan sonra gelen kan, nifas olur mu?

Cevap: Doğumu müteakib rahimden gelen kan nifastır. Ameliyat kanı başkadır. Gerçi el-Fıkhu ale’l-Mezâhibi’l-Erbaa’da “Bir kadının karnı yarılarak çocuğu çıkarılsa, bu kadın nifaslı sayılmaz” ifadesi vardır. Ancak dört mezhebin fıkıh kitaplarında böyle bir hükme rastlanmadığı gibi, Mâlikî mezhebinde de böyle bir hüküm yoktur. Dolayısıyla bildirdiğiniz “Mâlikî mezhebinde karın yarılarak çocuk alınınca gelen kan nifâs olmaz” sözünü, rahimden gelen kana değil, ameliyat yarasından gelen kana hamletmek doğru olur.

 

Sual: Benim regl devrem bir hafta evvel bittiği halde ara sıra kahverengi bir akıntı geliyor. Sabah akşam gusl abdesti almaktan muztaribim. Nasıl hareket etmek gerekir?

Cevap: Bunun için gusl değil, abdest alınır. Regl bitmiş. Bir hafta geçmiş. Bu kan istihazadır. Özürdür. Gelirse, abdest alınır.

 

Sual: Cima sebebiyle cünüp olup, ardından âdeti başlayan kadının gusletmesi gerekir mi?

Cevap: Gerekmez. Gusl, o vaktin namazını kılacak kadar zaman kalınca farz olur.

 

Sual: Muayyen haldeki kadının Euzu besmele çekmesi câiz midir?

Cevap: Muayyen haldeki bir hanım, Kur’an-ı kerim okuyamaz. Euzu besmele okuyabilir. Euzü âyet değildir. Dua âyetini de dua niyetiyle söyleyebilir.

 

Sual: Zekâ özürlü bir çocuk, cünüp olursa, gusül abdesti alması farz mıdır?

Cevap: Gusl, namaz içindir; cünüplük için değildir. Kendisine namaz farz olmayana, gusl de farz olmaz. Kadınlarla temasta bulunmayan, ihtilâm da olmayan yaşlı erkek ve hayızdan kesilmiş dul kadın da gusl ile mükellef değildir.

 

Sual: Fıkıh kitaplarında “Namaz içinde hayz başlarsa, namaz bozulur. Temizlenince, farz namazı kaza etmez; nâfileyi kaza eder” diyor. Farz değil de niçin nâfile kaza ediliyor?

Cevap: Hayzlıya namazlarını kazâ etmek gerekmediği için, kazâ etmez. Nâfileye başlayan, adak yapmış sayılır, sonra kılması gerekir.

 

Sual: Bir kadının âdeti 7 gün olsa, 6. gün kan kesilse, kocası ile beraber olabilir mi?

Cevap. Kadının âdeti bitmeden kan kesilirse, âdeti kadar beklemeden kocası ile beraber olamaz. 7 gün tamam olup, guslettikten veya üzerinden bir namaz vakti geçtikten sonra cima câiz olur.

 

Sual: Bir kadın hayız gördüğü zamanlarda, her namaz vakti kan gelmese, bir vakit gelip bir vakit gelmese, gelmediği vakitlerde hep gusl etmesi mi gerekir?

Cevap: Hayzın başlamasından itibaren 3 gün geçmedi ise, namaz vaktinin sonunda abdest alıp vaktin farzını kılacak vakte kadar bekler. Şayet kan kesildiyse abdest alıp, namazını kılar. 3 günden sonra ise, namaz vaktinin sonunda gusl abdesti alıp vaktin farzını kılacak vakte kadar bekler. Şayet kan kesildiyse, gusl abdesti alıp namazını kılar. Ayrıca, kan gelme müddeti, hayz âdetini geçerse, hayz âdetinin sonunda ihtiyaten gusl abdesti alır. Çünki, kanamanın 10 günü aşması halinde, hayz, âdetine döneceğinden, âdet günü ile 10 gün arasındaki temiz günlerde kıldığı namazların sıhhati sağlanmış olur. Mesela, hayz âdeti 5 gün olan bir kadının kanaması âdeti olan 5 günü aşarsa, âdetinin sonunda kan gelse bile gusl abdesti alır. 10 güne kadar kandan sonraki temizlik gördüğü günlerde gusl abdesti alıp namazlarını kılar. Şayet kan 10 günü aşmaz ise, temiz diye kabul ettiği günlerin, aslında hükmen kanlı günler olduğu, yani hayz olduğu anlaşılmış olur. Ancak, kan 10 günü aşarsa, hayz, âdetine döneceğinden, yani 5 gün hayz olacağından, 5 günden sonraki günlerde namazlarını kılmış olması gerekiyordu. Bugünlerde temizken kıldığı namazlar sahihtir. Kılmadığı namazları kaza eder.

 

Sual: Âdet günlerim en az 18-20 gün arası koyu renkli akıntı-kanama-kahverengi akıntı olarak devam ediyor. 15-18 gün arası temiz geziyorum. Bu ay 11 Kasım’da namaza başladım (15 gün dolmuştu). 22 Kasım’da akıntım normale döndü. 24 Kasım’da (yani dün) tekrar koyu kan şeklinde akıntım geldi. Ne yapmam gerekiyor?

Cevap: İki hayz arka arkaya gelemez. Aralarında en az 15 gün temizlik bulunmalıdır. Hayz, âdetin azamisinde, yani Hanefî’de 10 günde, kesilirse, hayzdan sonra 15 gün içinde görülecek kanlarlar, istihaze (özür kanı) kabul edilir. Böyle zamanlarda, abdest alınıp namaz kılınır. Sizin meselenizde, hayz 15 gün sürmüş ve akabinde 2 gün sonra kan gelmiştir. Bu gelen kan, özür kanıdır. Abdest alıp, namaz kılabilir, Kuran-ı Kerim okuyabilirsiniz.

 

Sual: Rahmi ameliyatla alınan kadından, ameliyat sebebiyle ve ilk âdet devresi içinde gelen kan hayz mıdır?

Cevap: Doğum yolundan değil, rahimden gelen kan hayız olduğuna göre (Hindiyye), rahmi alınmış kadından gelen kanın, hayız olmadığı kat’îdir. Nitekim hâmile kadından gelen kan da hayız sayılmamıştır; zira rahim kapalıdır.

 

Sual: Bir câminin üst katı Kur’an kursu olarak hizmet veriyor. Câmi ve kursa ayrı kapılardan giriliyor. Bir hanım, muayyen zamanında derse gidebilir mi?

Cevap: Girişi ayrı ise ayrı mekânlar sayılır; cünüp ve hayızlı girebilir. Aynı ise, aynı mekân ise girilmez ve burada bulunmak câiz olmaz. Kursa, câminin içinden geçiliyorsa, cünüp ve hayızlı yine giremez. Şâfiî mezhebinde sadece yol olmak itibariyle geçebilir. Zaruret varsa, bu mezheb taklid edilebilir.

 

Sual: Hayzın bittiği nasıl anlaşılır?

Cevap: Hayzda, 3 günden önce, kan her kesildiğinde, müstehab vaktin sonunu beklemek vâcibdir. Kan gelmezse, abdest alır; namaz kılar. Akşam kesildiyse oruç tutar. Gündüz kesildiyse Ramazan ayına hürmeten oruç tutar gibi yapar; ama bu orucu kaza eder. Kan tekrar gelirse, temizlik hükmü bâtıl olur ve namaz ve orucu bırakır.3 günden sonra ve âdetinden önce kesilirse de böyledir. Ancak her kesildiğinde, namazı gusl alarak kılar. Çünki artık kan 3 günü geçtiğinden hayz nisabına ulaşmıştır. Âdetini geçince de böyledir. Ancak guslü tehir etmek vâcib değil müstehabdır.

 

Sual: Hayızı biten kadın bittiği anda gusül almak zorunda mıdır, yoksa namaz vaktine kadar tehir edebilir mi?

Cevap: Hayır. Gusl namaz içindir. Namaz kılacağı zamana kadar tehir edebilir. Ancak belli hallerde gusletmeden kocasına yakın olamaz

 

Sual: Bir kadın, âdet düzensizliği problemi yaşamakta ve önceki âdeti 90 temiz ve 10 kandır. İstihâzadan dolayı çok sıkıntı çekmektedir. Son gördüğü 10 kandan sonra hiç bir zaman 15 gün temiz kalmasa, 1-2 gün kan görüp tekrar temiz olsa, bu 1-2 günlük kanamaların arasında aralarda 8-12 günlük temizlik olsa, bu hal bir kaç defa tekrarlasa ve 3 günü geçen kanama sonrasındaki vaziyeti nasıl olacaktır?

Cevap: Kanlı günler arasında 15 gün veya daha fazla temizlik olmaması hali hayz bahsinde istimrar başlığında ele alınmıştır. Yani iki kan arasındaki temiz gün sayısı 15 günden az ise dem-i mütevali yani hep akmış kabul edilir. Temizlik ve hayz âdetlerini esas alarak haraket eder. Yani 10 gün hayzdan sonra temizlik âdeti 90 gün kadar temiz kabul eder, namazlarını kılar, oruçlarını tutar ve vaty (kocasıyla beraber olması) caizdir. Temizlik âdetinden yani 90 günden sonra 10 gün hayz olur. Bu 10 gün ibadetlerini bırakır ve vaty caiz olmaz. İstimrar devam ettiği müddet bu şekilde hareket eder. Kanlı günler arasında 15 gün veya daha fazla gün girerse, artık bundan sonra göreceği kanlar müstakil olarak yeni bir hayzın başlangıcı gibi muamele edilir.

 

Sual: Bir kadının en sondan geriye doğru âdeti şöyledir: 17 Ocak saat 15 hayz—23 Ocak saat 17 temizlik. 24 Aralık saat 08 hayz—31 Aralık saat 08 temizlik. 24 Kasım saat 11:30 hayz—3 Aralık 14:30 temizlik. Bu düzende 05 Şubat saat 15 de görülürse, 15 gün öncesi olmuş oluyor. Ne yapmak lazımdır? (Bu ay bazı ilaç kullanımları oldu.)

Cevap: 24 Kasım’dan evvel 15 günlük bir temizlik geçtiğini kabul edersek,

  • 24 Kasım – 3 Aralık arasi kan – > 9 gun 2 saat hayz -> hayz adeti 9 gün 2 saat olur
  • 3 Aralık – 24 Aralık arasi temizlik -> 20 gün 17.5 saat temizlik -> temizlik adeti 20 gün 17.5 saat
  • 24 Aralık – 31 Aralık kan -> 7 gün hayz -> hayz adeti 7 gün olur.
  • 31 Aralik – 17 Ocak temizlik -> 17 gün 7 saat temizlik -> temizlik adeti değişmez. Çünki sonrasında istihaza gelmiştir.
  • 17 Ocak – 23 Ocak kan -> 6 gün 2 saat hayz

5 Şubat’ta kan gelmişse, 23 Ocak’ta görülen kan ile arasında 15 günden az bir müddet olacağından, 17 Ocak’tan 5 Şubat’a hep aktı kabul edilir. Buna göre, hayz, 17 gün 7 saatlik temizlik sonunda başlamayıp, temizlik âdeti olan 20 gün 17.5 saatin dolmasından sonra başlayacaktır. Yani hayz, 20 Ocak 17:30’dan itibaren başlar; hayz âdeti kadar (7 gün) devam eder; 27 Ocak 17:30’da biter. 5 Şubat’taki kan istihaza olur.

17 Ocak-20 Ocak arasında kılmadığı namazları kaza eder. Bu günlerin hayz olmadığı ortaya çıkmıştır. Aslında burada şöyle bir kaide tatbik edilmiş olmalıydı: Temizlik âdeti içerisinde kan görülürse, bu kanın görüldüğü zamandan temizlik adetinin bitmesine kalan müddet ile hayz âdeti müddeti 10 günü aşarsa, temizlik adet müddeti bitinceye kadar ki gelecek kanlara istihaza muamelesi yapılır. Buradaki misalde, temizlik adeti 20 gün 17.5 saat idi. Temizlik günlerinin 17. gününde kan gördü. Temizlik âdetinden geriye kalan 3 gün 10.5 saat ile hayz âdeti 7 gün toplandığında, 10 günü aşar. Dolayısıyla, bu gördüğü kanı istihaza kabul ederek hareket edecek ta ki temizlik adeti olan 20 gün 17.5 saat dolana kadar.

 

Sual: Bir hanım, adet düzensizliğinden dolayı, kontrol altına almak için 3 ay boyunca ilaç içse, bu süre zarfında hiç sahih temizlik görmese, ancak esas kanamanın rastladığı günler önceki sahih temiz günlere denk gelse, lekelenmeleri de önceki adet dönemine denk gelse nasıl hareket eder? Biz önceki sahih kan ve sahih temizlik sayılarına göre hareket ettik ancak kanamanın yoğun olduğu devrelerin temizlere denk geldiği halde namaza devam etmek ve küçük lekelenmelerin olduğu zaman namazı bırakmak aklımızı kurcalıyor, yardımcı olursanız sevinirim. Yumurta çatlatma iğnesinin içinde hamile kadın idrarından elde edilen bir HCG isminde hormon var. Bunu kullanmak uygun mudur? 2-3 hanım doktora gittiğimiz halde netice alamadık ve eşimin rahatsızlığı için mecburen bir erkek doktora gidiyoruz, neticelerinden de memnunuz. Buna devam etmek uygun mudur?

Cevap: Görülen kanlar arasında en az 15 gün temizlik yoksa, bu kanlar arası hep aktı kabul edilir. Mesela 1 gün kan 14 gün temizlik, 1 gün kan, 14 gün temizlik gören bir kadının, 30 günü hep aktı kabul edilir; hayz ve temizlik yerleri buna göre tayin edilir. Böyle hallerde, yani kanın devamlı akması hallerinde, temizlik ve hayz âdetleri esas alınır. Mesela, hayz âdeti 5 gün, temizlik âdeti 25 gün olan bir kadın, aylarca aralarında 15 gün bulunmayan kanlar görse, 5 gün hayz, 25 gün temizlik olacak şekilde hareket eder. Hayz günlerinde ibadetler ve vaty bırakılır, temizlik günlerinde ise yerine getirir.

İçilmesi haram veya kendisi necis olan bir şey tedavide kullanılabilir. Şimdiki kadın doktorlara muayenenin, erkek doktora muayeneden farkı yok gibidir. Tabib-i müslim-i hâzık (müslüman mütehassıs/uzman doktor) aramalıdır.

 

Sual: Görme engelliyim. Hayzın bitip bitmediğini anlayamıyorum. Bitti sanıp yıkandıktan sonra bazen sarı lekeler geliyor. Ben o yüzden anneme pamuğu göstererek hareket ederdim. Ama şimdi annem evde yok. Bir müddet gelmeyecek. Babamla kalıyoruz. Ona da soramıyorum. Şimdi 6 gün hayız olmuştur. Şu an yıkanıp namaz kılabilir miyim? Yoksa 10 günün dolmasını beklesem mi? Yani 4 gün daha bekleyip ondan sonra mı gusül almalıyım? Çünkü 4 gün içinde tekrar sarı kahverengi falan leke gelebilir. Nasıl hareket etmeliyim?

Cevap: Kan 3 günü geçtiğinden ve her an hayzdan çıkma ihtimali olduğundan, 10 güne kadar olan tüm namazları gusl abdesti alarak kılarsınız. On günden sonra ise, hayz kesin biteceğinden, namazları abdest alarak kılarsınız.

 

Sual: Hayızlı kadının âyetülkürsiyi dua niyetine okuması caiz midir?

Cevap: Hayır. Âyetülkürsi dua değildir.

 

Sual: Şâfiî mezhebine mensup hâmile bir kadın, abdest sonrası akıntı problemi yaşasa, bir namaz vakti kadar sürmese, ancak her defasında tekrar tekrar abdest almak kendisi için sıkıntı olsa, ne yapması gerekir?

Cevap: Fercine pamuk koyar. Ondan sonra akıntı devam etse bile, her vakit girdiğinde abdest alır. Bu abdestle dilediği kadar ibadet eder.

 

Sual: Bir kadının birkaç aydır âdetinde düzensizlikler vardır. Adet sayısının değişmesi için âdetin öncesinde ve sonrasında hiç kan/leke gelmemiş temizlik mi bulunması lazımdır? Buradaki kaideyi bilmediği için en son sahih temizlik ve âdet sayısının ne olduğundan da emin değildir. En fazla gördüğü âdet sayısı, takriben 12 gün civarıdır. Bu sebeple uzun müddettir olan düzeni şöyledir: 19 gün temizlik, 8 gün kan, 22 gün temizlik, 10 gün kan, 18 gün temizlik, 6 gün kan, 10,5 gün temizlik, 5,5 gün kan/leke, 1 gün temiz, 10 gün kan, 20 gün temizlik, 10 gün kan, 4 gün temizlik, sonraki gün leke, 15 gün temizlik,7 gün kan, 17 gün temizlik, 7 gün kan, 6 gün temizlik, sonraki bir gün leke, 13 gün temizlik, 8 gün kan, 4 gün temizlikten sonra bir leke, yaklaşık 1,5 gün temizlikten sonra yine leke, 13 gün temizlik, 7 gün kan, 8 gün temizlik,  (8. günün sonunda, yani bu son 7 günlük kanın başlangıcından itibaren 15 gün dolmasına çok az kala başlayan)  2 gün leke, 12 gün temizlik, 8 gün kan, 9 gün temizlik, 1 gün leke, 9 gün temiz, 10 gün kan, bir gün temiz, sonraki gün leke, 1 gün temiz, sonraki iki gün leke, bir gün temiz, bir gün leke, 6 gün temiz, 6. gün dolduktan birkaç saat sonra leke, 13 gün temiz, 10 günü birkaç saat geçecek şekilde kan, 4 gün temiz, 5. gün leke, 7 gün temiz, 3 gün kan ve hala kan gelmeye devam eden kadının vaziyeti ne olur? Kadının şu anda normal bir âdet gibi kan görmesine rağmen namaz kılması mı lâzımdır?

Cevap: Hayz âdetinin aded/sayı olarak değişmesi için iki hal vardır: 1) 10 günden az ve âdetine muhalif gün sayısında kan görür. Buradaki görülen kanlı günlerin ilkinden evvel 15 gün içinde; kanlı günlerin sonuncusundan itibaren 15 gün içinde hiçbir kan görülmemiş olmalıdır. Aksi halde bu kanlar birleşip, 10 günü aşacaktır. [İki kanlı gün arasında 15 günden az temiz gün var ise, bu iki kan arası hep aktı kabul edilir.] 2) 10 günden fazla ve âdet yerine âdetinden az sayıda gün denk gelir.

1. hal: Meselâ hayz âdeti 5 gün kan, 25 gün temizlik olan bir kadın, 3 gün kan ve 25 gün temizlik görse, hayz âdeti, 3 gün olur.
2. hal: Meselâ hayz âdeti ayın ilk 5 günü olan bir kadın, âdet zamanından önce 7 gün kan ve âdet zamanının başından itibaren de 4 gün kan görüp akabinde kesilse, âdet zamanına/yerine hayz nisabından (3 gün) fazla kan denk geldiğinden ve kanların toplamı 10 günü aştığından, âdet zamanına denk gelen 4 gün hayz; ilk 7 gün ise istihâzadır. Dolayısıyla hayz âdeti 5 günden 4 güne iner. Arısanat Yayınevi’nden çıkan İmam Birgivî’nin ‘Zuhru’l-Müteehhilîn İzahlı ve Misâlli Tercüme’ kitabı Hanefi mezhebine göre hayz ve nifası anlatmaktadır. s. 17 ve 23’de âdetin değişmesi misaller ile izah ediliyor. Ayrıca kitabın ikinci kısmındaki hayz misallerinin tahlili de meselenin anlaşılmasında kolaylık temin edecektir.
Hanefi’den farklı olarak, Maliki’de hayz olabilme şartını haiz günlerde kan gelen günler hayz, gelmeyen günler temizliktir. Hatta hayzın asgari müddeti yoktur. 1 saat bile hayz olabilir. Mesela, 1 gün kan, 1 gün temizlik, 1 gün kan ve sonrasında 15 gün veya daha fazla temizlik görse, Maliki’de aradaki 1 gün temizlikte ibadetler yerine getirilir; guslden sonra vaty caiz olur. Sadece kan görülen 2 gün hayz olur. Hanefi’de ise, bu 3 günün hepsi hayz olur. Aradaki temizlikte vaty caiz olmaz. Hatta vaty için hayz âdeti kadar günün dolmasını bekler. Hanefi’de iki kan arasında 15 günden az temizlik varsa, bu iki kan arası hep aktı kabul edilir.
Maliki mezhebinde, bir kadının göreceği hayzın azami müddeti, hayz âdetlerinden en uzun sürenin 3 gün fazlasıdır. Ancak hayz müddeti, 15 günü geçemez. Mesela Maliki mezhebine göre gördüğü hayzların en fazla olanı 10 gün ise, bundan sonra görebileceği hayzın azami müddeti 10+3=13 gündür. Ancak 12,13 ve 14 ise, görebileceği hayzın azami müddeti 15 gün olur. Hanefi mezhebinde hayz en fazla 10 gün sürebilir. Dolayısıyla, 10 günden sonra gelen kanlar istihazadır. Ta ki tek başına hayz olacak şartları sağlayana kadar.
Mesela, hayz âdeti Hanefi’ye göre 10 gün, Maliki’ye göre en fazla gördüğü hayz müddeti de 10 gün olan bir kadın, 14 gün kan görse, Hanefi’ye göre ilk 10 gün hayz iken, Maliki’ye göre ilk 13 gün hayz olur. Dolayısıyla, ilk 13 gün ibadetlerini bırakır. Sonra her iki mezhebe göre temiz olduğunda, Maliki’de hayz kabul edilen 11, 12 ve 13. günler Hanefi’de hayz olmadığından, kılmadığı 3 günlük namazı kaza eder. Maliki’ye göre artık görebileceği hayzın azami müddeti, 15 güne çıkmıştır. Çünki, son gördüğü hayzın 3 gün fazlası, 15 günü aşmaktadır.
19 gün temizlik, 8 gün kan, => hayz âdeti 8 gün, temizlik âdeti 19 gün
22 gün temizlik, 10 gün kan, => hayz âdeti 10 gün, temizlik âdeti 22 gün
18 gün temizlik, 6 gün kan, 10,5 gün temizlik, 5,5 gün kan/leke, 1 gün temiz, 10 gün kan, => 6 gün kandan sonraki temiz günler hep aktı kabul edildiğinden, 18 günlük temizlikten sonra, 33 gün kan olur. Temizlik âdeti 22 gün olduğundan, 33 günün ilk 4 günü temizlik olur, sonraki 10 gün hayz (hayz âdeti 10 gün idi), sonrasındaki 19 gün ise istihaza olur. Hayz ve temizlik âdetleri değişmez.
20 gün temizlik, 10 gün kan, 4 gün temizlik, sonraki gün leke, => 20 günlük temizlik evvelinde istihaza olduğundan temizlik âdeti değişmez. 10 günlük kan hayz; sonraki 5 gün istihaza olur.
15 gün temizlik,7 gün kan, => 15 günlük temizlik evvelinde istihaza olduğundan temizlik âdeti değişmez. Hayz âdeti 7 gün olur.
17 gün temizlik, 7 gün kan, 6 gün temizlik, sonraki bir gün leke, 13 gün temizlik, 8 gün kan, 4 gün temizlikten sonra bir leke, yaklaşık 1.5 gün temizlikten sonra yine leke, 13 gün temizlik, 7 gün kan, 8 gün temizlik, (8. günün sonunda, yani bu son 7 günlük kanın başlangıcından itibaren 15 gün dolmasına çok az kala başlayan ) iki gün leke, 12 gün temizlik, 8 gün kan, 9 gün temizlik, 1 gün leke, 9 gün temiz, 10 gün kan, bir gün temiz, sonraki gün leke, 1 gün temiz, sonraki iki gün leke, bir gün temiz, bir gün leke, 6 gün temiz, 6. gün dolduktan birkaç saat sonra leke, 13 gün temiz, 10 günü birkaç saat geçecek şekilde kan, 4 gün temiz, 5. gün leke, 7 gün temiz, 3 gün kan ve hala kan gelmeye devam => 17 günlük temizlikten sonraki kanlar arasından 15 gün veya daha fazla temizlik olmadığından, 17 günlük temizlikten sonra kan istimrar etmiştir, yani devamlı akmış olarak kabul edilir. Temizlik âdeti 22 gün idi. 17 gün temizlikten sonraki 7 günlük kanın ilk 5 günü temizlik kabul olur; sonrası 7 gün hayz 22 gün temizlik olacak şekilde amel edilir. İstimrar, 15 veya daha fazla gün temizlik görene kadar devam eder.

 

Sual: Ayasofya Câmii dinen câmi hükmünde midir? Kadınlar muayyen günlerinde ziyaret edebilir mi?

Cevap: İmam Ebu Yusuf’a göre harab olan mescidler kıyamete kadar mesciddir. Fetva da böyledir. Nitekim İbni Âbidin’de, bir kimse mescide girmemeye yemin etse, harap bir mescide girse yemini bozulur; fetva da böyledir, diyor. İmam Muhammed’e göre harab olan mescid, yaptıranın vârislerine intikal eder.

 

Sual: Hayz başlangıç ve bitiş saatini hesaplarken çamaşırında kan gördüğü saati mi hesaplamada esas almalı yoksa bu kanın kurumasına/fizikî olarak akıntıyı hissettiği zamana göre tahmin ettiği saati mi not etmek gereklidir? Mesela en son çamaşırında akşam 6’da bakan kadın, sonra akşam 11’de tekrar baktığında kan görüyorsa, bu kan ne zaman gelmiş sayılır? Kuruluğuna, hissine göre mi karar vermeli?

Cevap: Kanı gördüğü zamanı esas alır.

 

Sual: Kadın hayzın bitişini titizlikle takip etmediği bir zaman için tam olarak ne zaman bittiği hususunda tereddüde düşse ve karar verese, zann-ı galib de olmasa, hayzı ya 5,5 gün ya 6 gün sürse, bu kadın ne yapmalı? Bu tür hayz başlangıç bitiş zamanları için takvime net bir saat not edilmemişse zann-ı galibe göre mi hareket etmek gerekir?

Cevap: İhtiyatlı hareket edip, iki günü de dikkate alıp, birine göre hayz olan günü hayz kabul edip, sonra bu gündeki namazları kaza eder. Çünki diğer âdet hesabına göre temizdi.
Zann-ı galip varsa, buna göre hareket edilir.

 

Sual: 29 temizlik, 8 hayız âdeti olan bir kadın, 24. Temizlik gününde hayız görse, 29.temizlik gününden sonra kan 2 gün devam etse, o ayki vaziyeti ne olur?

Cevap: Bu temizlik gününden artan 5 gün ile 8 günlük hayzın yekûnu 10 günü aştığı için, hayız âdetine denk gelen günler hayızdır. Şu halde 8+5 günün ilk 6 günü istihaza, sonraki 7 gün hayızdır. Yani temizlik âdetini 29’a tamamlayacak, sonra hayız âdetine denk gelen günler hayız sayılacaktır. 29.günden itibaren 3 ve daha çok gün kan gelmezse aynıdır. Yani kan gördüğü günler 10 günü aşıp, 3 günden azı hayız âdeti günlerine denk gelirse, kanın ilk gününden itibaren âdeti kadar hayız sayılır. Temizlik âdeti değişir.

 

Sual: Bir hanım hoca hayızlı iken, sadece harfleri telaffuz ederek ve dokunarak elifba öğretebilir mi?

Cevap: Âyet okuyamaz; mushafa dokunamaz.

 

Sual: Cünüp olan bir kadın gusül abdesti almadan hayız olursa , guslü hayız bitimine kadar erteleyebilir mi?

Cevap: Hayızlı kadının gusl alması kıymetsizdir. Hayızdan temizlenince alır.

 

Sual: Cinsî temas sonrası, kadının fercinden kan gelse, bunun cinsi temas dolayısı ile bir zedelenme neticesi olduğuna zannı galib olsa, bu gelen kana hayz muamelesi yapılır mı?

Cevap: Şartları varsa hayzdır.

 

Sual: Düzenli olarak adet gören bir kadın, seyahat için âdet geciktirici hap kullansa; fakat çamaşırımda artan miktarda siyah kan görse, ne lazım gelir?

Cevap: Hayz şartlarını haiz ise, görülen kanlar hayzdır.

 

Sual: Bir kadın âdet ve temizlik günlerini bilmese, tam temizlik görmeden sık sık âdet görse, şimdi düzensiz âdeti olsa nasıl hareket etmesi gerekir?

Cevap: Hayz ve temizlik adetlerinin gün sayısını ve yerlerini bilmeyen kadının devamlı kan görmesi halinde, hayzlı veya temiz olma ihtimali vardır. Bu halde her namaz vakti gusl abdesti alıp namazları kılar. Sadece farz, vâcib ve müekked sünnetleri kılar. Namaz harici Kur’an-ı kerim okumaz. Vaty yapmaz. Nafile namaz kılmaz ve nafile oruç tutmaz. 15 gün temizlik görünceye kadar böyle yapar. Haluk Halidoğlu’nun Kadınlara Mahsus Haller kitabını okuyunuz.

 

Sual: Bir kadının hayzı imsaktan sonra kesilse, mesela sabah saat 9’da hayzı kesilse, bu kadın o saate kadar hiçbirşey yememiş olsa veya hayızlı olduğu halde, kesileceğini bilip ertesi günün orucuna niyet etse, gusledip oruca niyet eder mi?

Cevap: Hayır. Gusletse bile orucu sahih değildir. Zira oruç zamanının bir kısmında hayızlıdır. Hayızlı kadın oruç tutamaz.

 

Sual: Hayızlı bir kadının sahur vakti, yani imsaktan önce hayzı kesilse gusletmeden oruca niyet etmesi sahih midir?

Cevap: Evet. Gusl, orucun şartı değil. Ama hayızdan kurtulmuş olması şarttır.

 

Sual: Hayz, kadını cünüp mü eder?

Cevap: Hayır. Cünüp başka manaya gelir. Ama hayzlı kadın dinen temiz değildir.

 

Sual: Bir kadının âdet devresi normalde 8 gün olsa, ama o ay 4. günde kan kesilse, kalan 4 günde namaz kılmalı mıdır? Bu kalan 4 günde Kur’an okuyabilir mi?

Cevap: Gusledip namaz kılar. Kur’an-ı kerim okuyabilir. Ama 8 güne kadar cima edemez.

 

Sual: Hanefi mezhebindeyim, bu ay âdetimin günü geldiğinde lekelenmeler başladı, gün içinde ara ara normal beyaz akıntı dışında yoğun ya da az olarak değişecek şekilde lekeler geldi, bu şekilde 10 gün sürdü ve kesildi fakat adet belirtileri gerçekleşmedi ağrılar dermansızlık ve şişkinlik gibi daha sonra 3 gün hiç leke gelmedi ve 3. günün sonunda kanamam başladı adet belirtileri gerçekleşti bu bana sık sık oluyor böyle zamanlarda namaz ve abdest meselesinde nasıl davranmalıyım?

Cevap: Beyaz harici gelen akıntı şartları sağlıyorsa hayzdır. Ağrı vs. gibi emareler ölçü değildir.

 

Sual: Hanefi mezhebindeyim, bu ay âdetimin günü geldiğinde lekelenmeler başladı, gün içinde ara ara normal beyaz akıntı dışında yoğun ya da az olarak değişecek şekilde lekeler geldi, bu şekilde 10 gün sürdü ve kesildi fakat adet belirtileri gerçekleşmedi ağrılar dermansızlık ve şişkinlik gibi daha sonra 3 gün hiç leke gelmedi ve 3. günün sonunda kanamam başladı adet belirtileri gerçekleşti bu bana sık sık oluyor böyle zamanlarda namaz ve abdest meselesinde nasıl davranmalıyım?

Cevap: Beyaz harici gelen akıntı şartları sağlıyorsa hayzdır. Ağrı vs. gibi emareler ölçü değildir.

 

Sual: 5 haftalık hamile, pıhtılaşma problemi ihtimalinden dolayı kan sulandırıcı kullansa, ilaç prospektüsünde “Enoksaparin sodyum, domuz intestinal mukozasından türetilen heparin benzil esterin alkalin depolimerizasyonu ile elde edilmektedir” ibaresi varsa, ne yapmak lazımdır?

Cevap: Bu madde, kimyevî değişikliğe uğramış ise haram değildir. Değilse, piyasada muadili yoksa kullanmak caiz olur.

 

Sual: Şâfiî’de kadınlardaki mutad beyaz akıntı abdesti bozar mı?

Cevap: Hanefî ve Şâfiî’de ön ve arkadan çıkan şey ne olursa olsun abdesti bozar. Mâlikî’de ancak mutad dışındaki (hastalık gibi sebeplerle gelen) akıntı özür olur; bozmaz.

 

Sual: İstihaza olan bir kadın abdestini nasıl alır? Her vakit namaz için yeni abdest mi alır?

Cevap: Bir namaz vaktinde devamlı kan gelir de hiç kesilmezse vaktin sonuna doğru abdest alıp namazı kılar. Ondan sonra bir kere bile gelse her vakit için abdest alır, namazını kılar. Mâlikî’yi taklid eden Hanefi mezhebinden çıkmadığı için Hanefi mezhebine uyar. Abdesti bozan şeyin semâvî olup olmamasının meseleye tesiri yoktur.

 

Sual: Âdetliyken korunmak niyetiyle âyetülkürsî, felak ve nas okumak haram mıdır?

Cevap: Âdetliyken ezberden bile olsa Kur’an-ı kerim okumak caiz değildir. Ancak Rabbenağfirli… gibi dua ayetlerini dua niyetiyle okumak caizdir. Bahsettiğiniz sureleri ve âyeti okumak caiz değildir. Eskiden bilmeyip okumuşsa, bu imanına zarar vermez; öğrenmediği için tövbe eder.

 

Sual: Âdeti düzenli olarak 5 gün süren bir kadının. 5. günde gusül aldıktan sonra akıntı şeklinde kan veya renkli sıvı gelirse tekrardan gusül alması gerekir mi? Yoksa o esnada akıntı durana kadar hayız devam mı eder?

Cevap: 10 güne kadar gelen kan, hayzın henüz bitmediğini gösterir. Sonrasında kan gelmezse veya beyaz akıntı gelirse gusl abdesti alınır.

 

Sual: 3 talâkla boşanmış kadın iddet beklerken, temizlik+âdet, temizlik+âdet ve temizlikten sonra, 3. âdeti bitse, gusül almadan başkasıyla nikâh olduysa sahih midir?

Cevap: Âdeti bitip gusletmeden veya üzerinden bir namaz vakti geçmeden yahud kanın cereyanı 10 günü geçmeden zevcine yakın olamaz. İddet de guslsüz bitmez. Hayzın bitmesindeki şartlar burada da caridir. Yeni nikâh için de gusl etmiş olmak gerekir.

 

Sual: Şâfiî birinin normalde hayzı 7 gün sürüyorken bu ay stresden ötürü 10 gün sürmüş ve hâlâ da devam ediyor olsa, oruçlarını tutabilir mi?

Cevap: Şâfiî’de 15 güne kadar gelen kan hayızdır. Oruç tutamaz. Sonra bunları kaza eder. Hanefî mezhebini taklit etmek için bir özür yoktur.

 

Sual: Bir hanım 1 damla leke görse,2 gün temiz olsa ardından yine 1 damla leke görse ardından ise temiz devam etse, bu adet midir yoksa özür müdür?

Cevap: İlk leke ile ikinci leke arası 72 saat (3 gün) ise hayz olabilir. Hayzın en azı 3 gündür

 

Sual: Hayızlı bir kadın camide ayakkabıların bulunduğu giriş kısmına girilebilir mi?

Cevap: Evet. Avlu, ayakkabılık gibi yerler cemaate uymak cihetiyle câmiden sayılır; hayızlının girebilmesi cihetiyle sayılmaz.

 

Sual: Hanefi bir kadının ilk doğumundan sonra 48 gün kan geliyor, sonra 5 gün temizlikten sonra az da olsa 1 gün kan geliyor bir gün gelmiyor. Normal hayz kanaması 6 gün, 22 gün temizlik. Doğumdan sonra 55.günde olan bu kadın namazını ne zaman kılabilir? Yani mesela her namaz vakti sonuna kadar bekleyip kan gelmemişse gusledip vaktin namazını kılmalı mı? Ayrıca bu kadın cima edebilir mi?

Cevap: Doğumdan sonra kan 40 günü aştığından ve ilk doğum olduğundan, doğumdan sonraki 40 gün nifâs olur. Gusl edip, namazlarını kılar; vaty caizdir. Nifâs âdeti de 40 gün olur. 40 günden sonra gelen kanlar istihazadır. Şayet 40 günden sonra gelen kanlar arasında 15 günden fazla zaman bulunmazsa, doğumdan 62 gün (40 gün nifâs+ 22 gün temizlik âdeti) sonra göreceği kan hayz başlangıcı olabilir.

 

Sual: Buluğa ermiş fakat hiç hayız görmeyen kadın boşanacak olsa iddeti nasıldır?

Cevap: Buluğa ermek hayız görmek ile olur. Bir kadın hayız görerek buluğa erer. Buluga erdikten sonra hiç hayız görmezse Hanefî mezhebinde 55 yaşında, Mâlikî mezhebinde 9 ay sonra iddeti biter. Bu çok uzun olduğu için Hanefi alimleri Maliki’ye göre fetva vermişler

 

Sual: Boşanmış hamile kadın düşük yapsa, çocuğun şekli de bariz belli olmasa, iddet ne zaman biter?

Cevap: Saç, tırnak gibi uzuvlarından bir tanesinin belirmesi çocuk sayılması için kâfidir. İddeti biter. Ama bunlardan hiçbiri yoksa, iddet hayz ile hesaplanır.

 

Sual: Karısı hamile olan adam, doğuma 2 gün kala ölse, kadın 2 gün sonra çocuğu doğursa iddeti ne zaman biter?

Cevap: Adam teneşirde yatarken kadın doğursa iddet biter.

 

Sual: Cünüpken, ölüye ihlas ve fatiha okunabilir mi? Mezarlık ziyaret edilebilir mi?

Cevap: Cünübün Kur’an okuması caiz değildir. Tesbih çekebilir. Mezarlık ve türbe ziyareti caizdir.

 

Sual: Bir kadın hayızlı iken içinden, yani zihninden ezberini tekrar edebilir mi?

Cevap: Hayızlı iken kıraat veya mushafa dokunmak caiz değildir. Bahsettiğiniz, kıraat değildir.

 

Sual: Bir kadın ikinci doğumu yapalı 10 gün olsa; kanaması kesilse, ilk doğumunda 40 gün devam etse, ne lazım gelir?

Cevap: Kanama kesilince gusledip namaza başlar; ancak önceki doğumundaki nifas âdeti kadar kocasına yakın olamaz.

 

Sual: Düzenli olarak 5 gün hayz gören bir kadın, son iki devrede 25 temizlik 5 gün kan 25 temizlik 5 gün kandan sonra 9 temizlik ve 10. gün kan görse nasıl hareket etmelidir?

Cevap: Temizlikten arta kalan gün sayısı ile hayz âdeti toplamı 10 günü aştığından istihaza olarak kabul edilir. Özürlü olarak namazını kılar.

 

Sual: Hayzı bitti sanıp Kur’an okuyan kişi hatim çıkarıyorsa hayzının bitmediğini anlarsa okuduklarını tekrar mı okuması lazım mıdır?

Cevap: Hayır, kasdî olmadığı için hatimden sayılır.

 

Sual: 40 gün süren nifas kanından sonra 8 gün temizlik ardından tekrar kanama olsa bu kanın hükmü nedir? Bir evvelki nifas kanı 50 gün sürmüş. 40 günden sonrasını özür kabul edip ibadetlerine devam etmiş. 9 ay hiç hayz olmamış, 9 aylık temizlikten sonra hayz olmuş.
Cevap: İstihazadır. Nifas âdeti 40 gündür. Ancak burada 40 günden sonra 15 gün geçmediğinden, temizlik âdeti bilgisine ihtiyaç yoktur. 40 gün üzerine 15 gün geçtikten sonra kan/leke gelirse, bunun hayz olup olmadığına karar verebilmek için temizlik âdetinin bilinmesi gerekmektedir.

 

Sual: Hamilelikte cima caiz midir?
Cevap: Evet.

 

Sual: Ganimet dağıtımında elde edilen cariye iddet bekler mi?
Cevap: Yeni sahibi eğer zifafa girecekse, hamile olup olmadığını anlamak için istibra eder. Yani bir defa hayız görüp temizlenmesini bekler.

 

Sual: Talâk suresinin 4. âyetinde âdetten kesilmiş veya henüz âdet görmeyenlerin iddetinden bahs ediliyor. Âkıl bâliğ olmamış bir kimse ile cima nasıl olur?
Cevap: Talaktan ve kocanın ölümünden sonra kadın için iddet beklemek, Kur’an-ı Kerim’in emridir. Hikmeti ise, kadının hamileliğinin anlaşılması, kadının ve erkeğin evliliğin şerefini idrak etmesi olarak tarif edilir. Bir kadın âdet görsün görmesin iddet bekler. Kadınların fiziki halleri ve sosyal statülerine göre iddetleri değişir. Bir erkekle bir kadın evlenmiş, ama kadın zifafa girmemişse zaten iddet beklemez. Koca ölmüşse zifafa girsin girmesin, hamile değilse 4 ay 10 gün iddet bekler. Âdet görmeyip zifafa girenler çocuk değil, her hangi bir sebeple âdet görmeyenlerdir. Çocukla zifaf olmaz.

 

Sual: Hayzı 6 gün olan kadının sahih temizlikten sonra kan gelse ve 1. gün kesilse ve bir daha gelmese cima için 3 gün sonuna kadar mı yoksa âdeti olan 6. gün sonuna kadar mı bekleyecek yoksa hayzın en çoğu 10 olduğundan 10. gün de gelebilir diye 10 gün mü bekleyecek?
Cevap: 3 gün gelmezse hayız olmadığı anlaşılır. Abdest alıp namazını kılar ve cima caiz olur.

Sual: Ben adet düzensizliği olan biriyim. Çoğunlukla geç oluyorum. Bu son aylarda 10 gün adet +30 gün temizlik ve sonra yine adet gibi takribi böyle bir oran oluyor. Bu sefer 10 gün önce ufak lekelenme oldu. Günde bir defa çok az olarak. Bir kere de karışık biraz akıntı geldi o kadar. 3 gündür böyle devam ediyor ve namazımı kılmıyorum bekliyorum. Ama adet belirtisi ağrı vs de yok. Bu devrede ne yapmalıyım? Muhtemelen gerçek adetim 10 gün sonra başlayacak. Ne zaman adet sayılacak. Bu leke özür mü oluyor?
Cevab: Sualinize kesin bir cevap verebilmek için hayz ve temizlik âdetlerinizin gün sayısının bilinmesi gerekmektedir. Mailinize göre hayz âdetiniz 10 gün, temizlik âdetiniz 30 gündür. Bu âdet günlerinin değişimini takip etmeniz mühimdir. Hayz âdet yerinizden 10 gün önce görülen lekeler 3 günü geçtiğinden hayzdır. Namaz ve oruç ibadetleri yapılmaz. Ancak hayz âdeti yerinde tekrar kan/leke gelir ve  bunlar 3 veya daha fazla gün olursa, âdet yerinize denk gelen bu günler hayz olur. 30 gün temizliğin son 10 gününde gördüğünüz ve şimdilik hayz olarak kabul ettiğimiz günler, istihaza olur. Dolayısıyla bu günlerde kılınmayan namazlar kaza edilir.
Sual: Kadınların hususi günleri için âdet kabı kullanmaları caiz midir?
Cevap: Mahzuru yoktur.

Sual: Bir kadın hayzın bittiğini nasıl tayin eder?
Cevap: Hayzın bitip bitmediğinin kontrolüne dair kaideler şu şekildedir: Hayzda, 3 günden önce, kan her kesildiğinde, müstehab vaktin sonunu beklemek vâcibdir. Kan gelmezse, abdest alır; namaz kılar. Akşam kesildiyse oruç tutar. Gündüz kesildiyse Ramazan ayına hürmeten oruç tutar gibi yapar; ama bu orucu kazâ eder. 3 günden sonra âdetine kadar olan kesilmelerde de müstehab vaktin sonuna kadar beklemek vacibdir. Ancak her kesildiğinde, namazı gusl alarak kılar. Âdetinden sonra 10 güne kadar olan kesilmelerde, gusletmeyi geciktirmek vâcib değil, müstehabdır.  Her kesildiğinde, namazı gusl alarak kılar. Müstehab vaktin sonundan murad mekruh vakitten sakınmaktır. O halde, sabah, öğle ve yatsı için vaktin sonunda gusledip namaz kılacak vakte kadar; ikindi ve akşamda ise mekruh vakte kadar tehir etmek vâcibdir.

 

Sual: Normal âdeti 5 gün olan bir kadın içtiği bir ilacın tesiriyle âdeti 8 güne çıkarsa, gelecek âdetinde ibadet ve cima için 5 mi 8 esas alınır?
Cevap: Âdeti değişmiştir. Kan kesilene kadar kocasına yakın olamaz.

 

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler