Sual: İbn Hacer-i Heytemi’nin Hayratü’l-Hisan kitabının Menakıb-ı İmam Azam adlı türkçe tercümesinde geçen bir menkıbe şöyledir: İmam Ebû Hanife’nin huzuruna bir kadın gelerek, “Erkek kardeşim vefat etti. Altı yüz dinar miras bıraktı. Fakat benim hakkıma yalnız bir dinar düştü” dedi. İmam, “Bu hesabı kim yaptı?” diye sual eyledi. Kadın da “Davud-ı Tâî yaptı” dedi. Bunun üzerine İmam, “Doğru, senin hakkın aslında bu kadardır. Zira, kardeşin vefat ettiğinde, arkasında miraçı olarak annesini, zevcesini, iki kızını ve on iki erkek kardeşiyle birlikte seni bırakmıştır. Senin hakkının bir dinardan fazla olmasına imkan yoktur” dedi. Buradaki miras nasıl taksim edilir?

Cevap: Zevce: 1/8

Anne: 1/6

Kızlar: 2/3

Kadın: 1 hisse

Erkek kardeşler: 12 x 2 hisse

 

Zevc, anne ve kızların hisseleri toplamı : 1/8+1/6+2/3=23/24

 

Kadın 1 hisse, erkek kardeşler 2 hisse alacak şekilde, geri kalan 1/24 hisse taksim edilir. Kadına düşen hisse: (1/24)x(1/25) = 1/600. Tereke 600 dinar olduğundan, kadına düşen miktar, 1 dinardır.

 

Sual: 1917 senesinde bir kadın ölüyor. Geride 2 erkek çocuğu, annesi ve eşi kalıyor. Miras taksimi ferâize göre 4/24 annesine, 6/24 eşine, 7/24’er de oğullarının her birine kalıyor. Taksim doğru mudur?

Cevap: Zevc 1/4, anne 1/6 alır, gerisi de oğlanlara düştüğüne göre mülk mallar için bu taksim doğrudur.

 

Sual: Bir kimse 20000 lira  miras bırakıp ölse, ardında bir hanımı, 1 erkek ve 5 kız evladı kalsa, miras bunlara nasıl taksim edilir?

Cevap: Anne ve baba yoksa, 1/8 hanımı alır. Gerisini çocuklar, 2 hisse oğlan, 1’er hisse kızlar olmak üzere paylaşırlar.

 

Sual: Bir adamın üç kızı ve kendisinden evvel vefat eden bir oğlunun çocukları olsa, bu torunlar miras alabilir mi?

Cevap: Torunlar kız ise alamazlar. Zira yakın akraba uzak akrabayı vârislikten düşürür. 2 veya daha fazla kız olduğundan ve erkek kardeş olmadığından, kızlar 2/3 alırlar. Zevce ise 1/8 alır. Asabe yoksa artan (1-2/3-1/8)=5/24 de kızlara taksim edilir; böylece her biri 7/24 alırlar. Eğer oğlun çocukları erkek ise veya erkek-kız karışık ise, asabe olurlar. O zaman kızlar 2/3 ve zevce 1/8 aldıktan sonra, kalanı asabe olarak oğlun oğulları veya oğul ve kızları alır.

 

Sual: Bir kimse vefat ediyor. Geride bir hanımı, iki kızı kalıyor. Miras taksimi nasıldır?

Cevap: Baba, anne, kardeş, kardeş oğlu, amca, amca oğlu vs. gibi başka akrabası yoksa, zevce 1/8 alır. Gerisini kızlar eşit paylaşır. Baba ve anne varsa, her biri 1/6 alır. Baba yok, ama erkek veya erkek-kız kardeşleri varsa, geri kalanı ikili birli paylaşırlar.

 

Sual: Bir kimse vefat etse, zevcesi; iki kızı, bir erkek, üç kızkardeş, bir amca ve bir amca oğlu olsa, miras taksimi nasıl olacaktır?

Cevap: Zevce 1/8, anne 1/6, kızlar 2/3 alır. Geri kalanı kardeşler ikili birli paylaşır. 40/120 her bir kıza; 15/120 zevceye; 2/120 biradere; 1/120 her bir kızkardeşe düşer. Kardeşler, anne-baba bir ve anne bir ise hüküm değişir.

 

Sual: Dedem vefat etti. Bir vasiyet de bırakmadı. Eşinden başka, bir erkek ve üç kızı vardır. Bunun mirası ferâize göre nasıl paylaşılır?

Cevap: Önce varsa borçları ödenir. Kalanı taksim edilir. Hanımı 1/8 alır. Gerisini kızlar bir, erkek iki hisse olmak suretiyle paylaşır. Zevce 5/40; oğlan 14/40, 3 kızın her biri 7/40 alır.

 

Sual: Babam annemden önceki evliliği eşi vefat ettiği için bitmiş. Annem de babam gibi. Daha sonra bunlar evlenmişler. Babamın önceki eşinden ve şimdi annemden çocukları var. Şuan annem ve 10 çocuk var. Babamın mirasını helal olarak nasıl paylaşmalıyız?

Cevap: Babanızın anne ve babası yoksa, 1/8 karısı; geri kalan çocuklara kalır. Erkek 2 kız 1 hisse alır.

 

Sual: Biz 2 erkek ve 1 kız olmak üzere 3 kardeşiz. Bir de annem var. Erkek kardeşlerimden biri, babamın vefat eden ilk zevcesindendir. Babamın vefatından önce 4 dükkânı vardı. Bunları herkese eşit şekilde paylaştırmak üzere vasiyet bıraktı. Dükkânların değerleri eşit değil. Ayrıca ilk eşinden olan ağabeyim, babamın hayattayken bana almış olduğu evi öne sürerek bu taksimatta değişiklik yapmak istiyor. Bu vasiyet uygun mudur?

Cevap: Eğer bu dükkânları sağlığında çocuklarına taksim edip teslim etmişse veya kendi kullanmakla beraber tapuya verdiği çocuğunun ismine tescil yaptırmışsa, artık o dükkânlar kime verdiyse onundur. Bu vasiyet değil, hibedir. İptal edilemez. Ancak şu dükkân şunun olsun, bu dükkân bunun olsun diye paylaştırılırsa, yani vasiyet ederse, bu vasiyete uymak şart değildir. Vârislerin hepsi anlaşırsa, kabul ederlerse tatbik edilebilir.

Anlaşamazlarsa, mirası şer’î kaidelere göre taksim ederler. 1/8 zevcesi alır; geri kalan malları, ikili birli oğulları ve kızları paylaşırlar. 4 dükkâna kıymet biçilir. Kura çekilerek dağıtılır. Fazla düşen diğerlerine aradaki farkı öder.

 

Sual: %  50 hissesi babaanneme, 1/4 hisse amcama, 1/4 hisse babama ait ev, babaannem vefat ettikten 14 sene sonra satıldı. Hissedarlar babam, amcam ve iki halamdır. Herkese hissesine düşen para verilirken babam 4.000 lira para harcayarak giriş katı depoya çevirdiğini, bu sayede evin satılmasını hızlandırdığını söyleyerek hissedarlar itiraz etmesine rağmen 1.000’er lira kesti. Yaptığının hükmü nedir?

Cevap: İzin almadan yapmışsa, harcadığı teberru olur. Tazmin ettiremez.

 

Sual: Geride 1 hanım 1 oğul 1 baba 1 anne 1 erkek kardeş 1 kız kardeşi kalan ölünün mirası nasıl taksim edilir?

Cevap: 1/8 zevce, 1/6 baba, 1/6 anne alır. Bunlar eshab-ı ferâizdir. Gerisi asebe sıfatıyla oğulundur.

 

Sual: Trafik kazasında birinin çarpması neticesi bir kimse ölse, geride 1 erkek, 2 kız ve hanımı kalsa, sigorta ve tazminatı nasıl paylaşırlar?

Cevap: Mirasını 1/8 anne,  geri kalanı 2 hisse oğlan, birer hisse kızlar alır. Anne ve baba varsa, her biri 1/6 miras alır. Sigorta ve tazminat, kanunen kime veriliyorsa, onun hakkıdır. Tekaüt maaşı da böyledir. Şer’î diyet olsaydı, şer’î miras gibi taksim edilirdi.

 

Sual: Bir erkek ölse, 1 erkek, 2 kız ve bir de zevcesi olsa, annesinin, babasının ve kardeşlerinin hakkı olur mu?

Cevap: 1/8 zevce,  geri kalanı 2 hisse oğlan, birer hisse kızlar. Anne ve baba varsa, her biri 1/6 miras alır. Kardeşlere miras düşmez; çünki oğlu vardır.

 

Sual: Bir oğlu, zevcesi ile anne ve babası geride kalan murisin mirası nasıl taksim edilir?

Cevap: 1/6’şar anne ve babaya,  1/8 zevcesine, gerisi oğluna aittir. Anne ve babası isterse hisselerini torun ve geline verebilir.

 

Sual: Dedem vefat etti. Babannem ve bir halam hayattadır. Babam dedemden evvel vefat ettiği için biz vâris miyiz?

Cevap: Amcanız olmadığı için halanız sizi hacb edemez, yani mirastan mahrum edemez. 1/8 babaannenin, ½ halanın ve ½ de size ve kardeşlerinize aittir. Anneniz dedenizden miras alamaz.

 

Sual: Bir erkek vefat etse, iki oğlu iki kızı kalsa, iki oğlu bütün malı aralarında paylaşıp kıza verseler, oğullardan biri ölüp bir oğlu kalsa, bu, halalarının hakkını vermek istese ne lazım gelir?

Cevap: Babaanne yoksa, mirasın 2/6’şar hissesi oğulların, 1/6’şar hissesi kızlarındır. Torun, kendisine dedesinden babası yoluyla intikal eden mirasın 3/6 hissesinin üçte birini, yani bütün mirasın 1/6’sını iki halasına eşit öder. Öteki oğul hissesine düşen fazlalıktan kendisi dinen mesuldür.

Benzer Suallerin Cevapları İçin Tıklayınız

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler