Sual: İmama ilk rekatte yetişemeyen kişi (mesbuk) namazını nasıl tamamlar?

Cevap: Mesbuk (imama birinci rekatte yetişemeyen bir kimse), imâm iki tarafa da selam verdikten sonra, ayağa kalkarak yetişemediği rekatleri kaza eder ve kıraatleri, birinci, sonra ikinci, sonra üçüncü rekat kılıyormuş gibi okur. Oturmayı ise, dördüncü, üçüncü ve ikinci rekat sırası ile yani sondan başlamış olarak yapar.

Mesela, yatsının son rekatine yetişen kimse, imâm selam verdikten sonra, kalkıp, birinci ve ikinci rekatte Fâtiha ve sûre okur. Birinci rekatte oturur, ikincide oturmaz. Umdetü’l-İslam’da Fetavayı Attabi’den alarak diyor ki “Mesbuk, yani imama ilk rekatte yetişemeyen, imâm son rekatte otururken, Et-tehiyyatüyü erken bitirse, imâm selam verinciye kadar Kelime-i şehâdeti tekrar tekrar okur. Süküt etmez. Namazda, okumak lazım olan yerde, süküt etmek haramdır. Salavât da okumaz. Çünkü, son rekatte oturan salavât okur. Birinci kadede salavât okursa, secde-i sehv lazım olur. Kade-i ulada Allahümme selli derse, namazı fâsid olur.”

Mukim (seferi olmayan), edâ ederken ve kaza ederken de, misafire (seferi olana) uyabilir. Misafir, dört rekatli olan farzları edâ ederken, mukime uyabilir. Yetişemediği rekat olursa, imâm selam verdikten sonra dörde tamamlar. Çünkü, mukim imama vakit içinde uyan misafirin namazı değişerek, imâmın namazı gibi dört rekat olur. Kazayı iki rekat kılması lazım olduğundan, mukim imama uyamaz. Çünkü, oturması ve okuması farz olan, nâfile olana uymuş olur. Bir rekati kaçıran kimse, o namazı cemaat ile kılmamış olur. Fakat, cemaat sevâbına kavuşur. Son rekati de kaçıran, imama teşehhütte yetişirse, cemaat sevâbını kazanır. İftitah tekbîrini imamla birlikte söylemenin ayrıca çok sevâbı vardır.

Umdetü’l-İslam’da diyor ki “Cemaate gelen, imamı rükûda görürse, ayakta tekbîr getirip, rükûa eğilir. Tekbîri eğilirken söylerse, namazı sahih olmaz. Eğilmeden, imâm kalkarsa, o rekate yetişmemiş olur”.

 

Sual: Mesbuk (İmama 1. rekatte yetişemeyen kimse) ayağa kalktıktan sonra imam secde-i sehv yapsa ne olur?

Cevap: Kasden kalkmışsa mekruhtur. Her iki halde de sonra kendisi secde-i sehv yapar. (Nimet-i İslâm. Halebî-i Sagîr)

 

Sual: Bayram namazında mesbuk olan nasıl kılar?

Cevap: İmama birinci rekatte uyan kimse imam tekbir aldıktan sonra ayakta iken yetişirse kendi reyi ile o anda tekbir alır. Tekbir almaz da imam onun tekbirinden evvel rükü’a giderse ayakta tekbir almaz. Lâkin rükü’ eder. Rükü hâlinde tekbir alır. Sahih kavil budur. Zira rükü için kıyam hükmü vardır, Vacibi ifa, sünneti ifadan daha evladır. Şayet bir rek’ate yetişememişse evvela kıraatı okur; tekbirler birbiri ardına gelmesin diye sonra tekbir alır. (İbn Âbidîn.)

 

Sual: Ramazan ayında yatsıda mesbuk olan kimse, teravihe yetişebilmek için yatsının son sünnetini terkedebilir mi?

Cevap: Yatsı namazının son sünnetini kılmamış olan bir kimsenin, terâvih kılan kimseye, yatsının sünneti niyyeti ile iktidâ etmesi (uyması) câizdir. Hindiyye.

 

Sual: Mesbuk olan kişi, son rek’atta tahiyyattan sonra imam selâm verene kadar kelime-i şahadet okuması gerekirken, unutup salli, bârik ve rabbenâları okusa, bu kişinin sehiv secdesi yapması gerekir mi?

Cevap: Gerekmez. Sehv secdesini gerekirse imam yapar, cemaat sehv yapsa bile sehv secdesi yapmaz.

 

Sual: Son rek’atte tehiyyatta imama yetişen mesbuk, tehiyyatı okumadan imam selâm verirse namazını iade eder mi?

Cevap: Hayır. Tehiyyatı okuyup ayağa kalkarak namazını tamamlar.

 

Sual: Mesbuk yanlışlıkla selam verirse ne yapar? Namazı iade etmesi gerekir mi? Yoksa sehv secdesi mi yapmak gerekir?

Cevap: Hayır. Sehv secdesi de gerekmez.

 

Sual: Mesbuk namaza durunca subhaneke okur mu? Yoksa imam selam verdikten sonra mı kalkıp okur?

Cevap: İmam sessiz okuyorsa imama uyunca hemen sübhaneke okur; sonra kalkınca tekrar okur.

 

Sual: Akşam namazının 3. rek’atine yetişen bir kimse namazını nasıl tamamlar?

Cevap: İmam selâm verdikten sonra, o ayağa kalkıp bir rek’at daha kılar; zammı sure okur; oturur; sonra bir rek’at daha kılar; onda da zammı sure okur. Sonra selâm verir.

 

Sual: Mesbuk, kalan rek’atleri kılarken imamın okuduğu sûrelerin mushaftaki sırasına dikkat eder mi?

Cevap: Böyle bir mecburiyet yoktur, mesbukun namazı, imamınkinden müstakil hükmündedir. Ama sıraya dikkat etmek iyi olur.

 

Sual: İki kişi cemaatle namaz kılarken 2. rek’atte üçüncü bir kişi geliyor. Üçüncü kişi imamın yanındaki adamın omzuna dokunuyor o da bir adım geri geliyor. Cemaat üç kişi oluyor. İkinci rek’atte imamın abdesti bozuluyor ve kenara çekiliyor. Normalde olduğu gibi imamın arkasındaki mi  (1 rek’at eksiği olsa bile)  imam olacak, yoksa diğeri mi? Eğer imamın arkasındaki imam olacaksa namaz nasıl bitecek?

Cevap: Mesbukun imamlığı hiç câiz değildir. Herkes kaldığı yerden münferid olarak namazını tamamlar.

 

Sual: Seferi olan bir mesbuk 4 rek’atlik bir namazda 3. rek’ata yetişmiş ise namazı 4 rek’at olarak mı tamamlar?

Cevap: İmama tâbidir; 4 rek’at kılar.

Benzer Suallerin Cevapları İçin Tıklayınız

En Çok Okunan Yazılar

Tavsiye Ettiğimiz Temel Kitaplar Meâl Okumak Câiz Midir? Ehl-i Sünnet İtikadı Nedir? Ehl-i Sünnet Olmanın Şartları Nelerdir? Her Gün Okunması Gereken Çok Mühim Bir Duâ Seyyid Abdülhakîm Arvâsî Hazretleri ve Tasavvuf Terbiyesi Sultan Vahideddîn Hân'a Dâir Sualler